ارزیابی ریسک و مدل سازی پیامد ناشی از موج انفجار پدیده bleve مخزن کروی lpg در یک پالایش گاه

محمد کمائی، mohammad kamaei m.sc. of health, safety and environmental management, science and research branch, islamic azad university, tehran, iranکارشناس ارشد مدیریت hse، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران سید شمس الدین علیزاده، seyed shams aldin alizadeh assistant professor, department of occupational health engineering, health faculty, tabriz university of medical sciences, tabriz, iranاستادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز عبدالرحمن کشوری، abdolrahman keshvari assistant professor, university of imam hussein (as), tehran, iranاستادیار، رئیس دانشکده و پژوهشکده پدافند غیر عامل دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران زینب خیرخواه، zeynab kheyrkhah m.sc. of environmental engineering, science and research branch, islamic azad university, ahvaz, iranکارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، اهواز پریسا مشعشعی، parisa moshashaei m.sc., department of occupational health engineering, health faculty, tabriz university of medical sciences, tabriz, iranکارشناسی ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشگاه علوم پزشکی تبریز

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

مقدمه: فعالیت های صنعتی، بخشی از تلاش انسان برای رسیدن به رفاه و آسایش بیش تر است، اما در این فعالیت ها مخاطرات مربوط به آن ها نیز در حال گسترش می باشد. شناسایی دقیق خطرات در صنایع نفت و گاز و ارزیابی و مدیریت ریسک با هدف کاهش شدت و تکرار حوادث پیش از وقوع آن ها و به حداقل رساندن صدمه به انسان و اموال از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. هدف از این مطالعه بررسی مخزن کروی گاز نفتی مایع شده تحت فشار در ناحیه مخازن یک پالایش گاه و ارزیابی ریسک پدیده توسعه بخارات مایع در حال جوش می باشد. روش کار: در این مطالعه ارزیابی ریسک پدیده توسعه بخارات مایع در حال جوش (bleve) با روش bowtie و نیز بررسی پیامد ناشی از موج انفجار پدیده bleve، انجام و مقدار موج انفجار حاصل از این پدیده و تأثیرات آن بر روی تجهیزات و ادوات کناری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. برای این منظور از نرم افزار phast نسخه 54/6 جهت مدل سازی پدیده bleve استفاده شده است. یافته ها: در این ارزیابی به طور کلی پنج علت و دو پیامد جهت ایجاد پدیده bleve شناسایی شدند. اقدامات کنترلی جهت پیش گیری از ایجاد پدیده bleve به طور کلی 43 مورد و اقدامات کنترلی جهت کاهش پیامد و اثرات 31 مورد تعیین شدند. طبق تجزیه و تحلیل به عمل آمده مشخص شد که موج انفجار ناشی از مخزن کروی lpg، می تواند مخازن کناری lpg را دچار انفجار کرده که این امر سبب زنجیره ای شدن انفجارات خواهد شد. نتیجه گیری: با استفاده از نتایج حاصل از مدل سازی و ارزیابی ریسک می توان به درستی علل ایجاد و آسیب پدیده bleve برای انسان و تجهیزات مجاور را مشخص و بر اساس آنها اقدامات کنترلی پیش گیرانه را اجرا و با طراحی و جانمایی مناسب، حریم ایمنی محل اسکان کارکنان، تجهیزات و ادوات مجاور را تعیین نمود.