بررسی عوامل انسانی مؤثر بر بیابان زایی در روستاهای منطقه خشک (مطالعه موردی: منطقه مرتاضیه، استان یزد)
Abstract
اولین قدم در اجرای فعالیت بیابانزدایی و ممانعت از گسترش بیابان شناخت عوامل تأثیرگذار بر این امر است. بیابانزایی پدیده ای است که از عوامل متعددی اعم از طبیعی، اجتماعی، اقتصادی تأثیر می گیرد و متقابلاً بر این موارد تأثیر می گذارد که در پژوهش حاضر به شناخت عوامل انسانی (اجتماعی، اقتصادی) مؤثر بر بیابانزایی در دشت مرتاضیه (9/126 کیلومتر مربع) واقع در استان یزد، شهرستان تفت پرداخته شده است. جامعه آماری این مطالعه شامل کلیه ساکنین آبادیهای بهرهبردار از این دشت (شامل 1217 نفر ساکن در 4 آبادی کهدوئیه، دیزران، شریف آباد اردان و اردان) می باشد که از این تعداد 100 نفر نمونه براساس آزمون کرونباخ آلفا و با استفاده از روش نمونهگیری طبقهای تناسبی انتخاب گردید. به منظور جمعآوری اطلاعات مورد نیاز پرسشنامهای با 22 سؤال در زمینه عوامل انسانی تأثیرگذار بر بیابان زایی تدوین شد که پس از تکمیل، نتایج آن در نرم افزار spss تجریه و تحلیل شد. با استفاده از روش تحلیل عاملی 22 عامل مورد بررسی، در 7 عامل اصلی خلاصه گردید که در مجموع این 7 عامل 3/76 درصد واریانس مربوط به متغیرهای انسانی مؤثر بر بیابانزایی در دشت مرتاضیه را تبیین نموده و عبارتند از: مدیریت منابع طبیعی، تأمین سوخت، کاهش رونق کشاورزی، توسعه شهری، روشهای آبیاری و آبرسانی ، سطح دانش فنی و مهارت کشاورزان.