بررسی عوامل مؤثر بر فاصله گذاری بین زایمان ها در مناطق روستایی شهرستان زرین دشت (استان فارس)

نجف زارع، najaf zare department of biostatistics, infertility research center, shiraz university of medical sciences, shiraz, iranگروه آمار زیستی و عضو مرکز تحقیقات ناباروری دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران مجتبی سلطانی، mojtaba soltani department of biostatistics, medical school, shiraz university of medical sciences, shiraz, iranگروه آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران مهراب صیادی، mehrab sayadi department of biostatistics, medical school, shiraz university of medical sciences, shiraz, iranگروه آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران عبدالرضا رجائی فرد، abdolreza rajaeefard department of epidemiology, school of health, shiraz university of medical sciences, shiraz, iranگروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

Abstract

زمینه: فاصله گذاری مناسب بین حاملگی ها، یکی از اهداف مهم برنامه های تنظیم خانواده می باشد. بررسی دینامیسم فاصله گذاری بین تولدها، شناخت عوامل و تأثیرات آن ها بر فاصله بین حاملگی ها و تعیین فاصله بهینه دارای اهمیت ویژه ای برای برنامه ریزان بهداشتی و خانواده ها می باشد. هدف این مطالعه، بررسی سقط و مرده زایی ناشی از فاصله کوتاه بین زایمان و تعیین برخی عوامل مؤثر بر فاصله بین زایمان ها و تعیین فاصله بهینه بین زایمان ها بوده است. مواد و روش ها: در سال 1384، در مطالعه ای مقطعی 1064 نفر زن در سن باروری یکی از شهرستان های استان فارس به روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند. با استفاده از مصاحبه و پرونده های خانوار اطلاعات تاریخچه باروری توسط بهورزان جمع آوری گردید. تأثیر متغیرهای مؤثر بر فاصله بین زایمان ها با مدل رخدادهای بازگشتی با روش شکنندگی با نرم افزار 2000 splus و spss ویرایش 13 بررسی شد. یافته ها: میزان سقط یا مرده زایی 1/7 درصد بود که با افزایش فاصله بین زایمان ها این میزان کاهش یافته و در فاصله 48-36 ماهگی به کمترین حد خود (9/1 درصد) می رسد. سطح تحصیلات مادر، مدت شیردهی نوزاد قبلی، افزایش سن مادر به هنگام زایمان و شغل غیردستی پدر با فاصله بین بین زایمان ها همبستگی مثبت دارد. سن ازدواج مادر، داشتن شغل غیر از خانه داری، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بهتر با طول فاصله تا زایمان بعدی همبستگی منفی دارد. با افزایش رتبه تولد فاصله بین زایمان ها نسبت به زایمان قبلی به طور متوسط حدود یک تا دو ماه افزایش می یابد. نتیجه گیری: سقط و مرده زایی در زایمان هایی که فاصله بسیار کم یا بسیار طولانی با زایمان قبلی دارند، بیشتر مشاهده شد.