برآورد حداکثر بارش محتمل ۲۴ساعته با دو نگرش آماری هرشفیلد در حوضه آبریز قره سو در استان گلستان
Abstract
حداکثر بارش محتمل (pmp) و حداکثر سیل محتمل (pmf) از مسائل مهم در طراحی سازه های آبی به شمار می آیند. یکی از مناسب ترین روش های آماری برآورد pmp روش هرشفیلد است. در این مطالعه حداکثر باران 24 ساعته با استفاده از اطلاعات 12 تا 53 ساله شش ایستگاه باران سنجی و یک ایستگاه سینوپتیک واقع در حوضه آبریز قره سو در استان گلستان مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور از دو روش آماری هرشفیلد (در دو نگرش استاندارد و تجدید نظر شده) استفاده شد. نتایج نشان داد که مطابق نگرش اول، عامل فراوانی (km) و حداکثر بارش محتمل 24 ساعته (pmp24) به ترتیب در محدوده 18- 98/16 و 93/524- 07/335 میلی متر برآورد شد. در نگرش دوم مقدار km و pmp24 به ترتیب در محدوده 26/5- 36/2 و 30/208- 22/118 میلی متر برآورد گردید. مقدار pmp24 با دوره بازگشت های متفاوت با استفاده از توزیع آماری گامبل محاسبه شد که مقدار pmp24 با دوره بازگشت های 50 و 100 سال به ترتیب 20/579 و 59/613 میلی متر در نگرش اول و 69/263 و 70/281 میلی متر در نگرش دوم به دست آمد. نسبت pmp24 به حداکثر باران 24 ساعته به عنوان یک معیار مستقل از شرایط آب و هوایی برای مقایسه pmp24 در ایستگاه های مورد مطالعه استفاده شد. نتایج نشان داد که نگرش دوم هرشفیلد در مقایسه با نگرش اول آن در محدوده مورد مطالعه در حوضه قــره سو، پایدار تر است. سپس به منظور ترسیم منحنی های هم باران، گرادیان بارندگی، مورد بررسی قرار گرفت و به دلیل عدم معنی داری این رابطه، جهت رسم نقشه هم مقدار pmp24، روش معکوس وزنی فاصله (idw) برای ترسیم منحنی ژرفا- پهنه- تداوم مورد استفاده قرار گرفت. با استفاده از این منحنی ها تبدیل pmp24نقطه ای به منطقه ای در منطقه مورد مطالعه در حوضه قره سو امکان پذیر است.