Article

مجهول سازی افعال مرکب فارسی از منظر معنایی و نظریه معنی شناسی مفهومی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

این پژوهش کوششی است برای بررسی انواع روشهای مجهولسازی فعلهای مرکب زبان فارسی و معرفی نظریه معنایی جکندوف، یعنی آنچه «نظریه معنیشناسی مفهومی» نامیده میشود. معرفی این نظریه معنیشناختی، به این دلیل است که مبانی آن به محک دادههای زبان فارسی سپرده شود تا معلوم شود آیا این نظریه، چنانکه پیشنهاددهنده آن ادعا میکند، جهانی است و از عهده تبیین دادههای زبان فارسی برمیآید یا خیر. به این منظور، رفتار معنایی22 فعل مرکب زبان فارسی که از راه همراهشدن سازه غیرفعلی با فعل سبک «انداختن» ساخته میشوند، به هنگام مجهولکردن این افعال بررسی میشود. چنانکه ملاحظه خواهیم کرد، برای مجهولسازی گروهی از فعلهای مرکب، میتوان از دو روش نحوی و معنایی بهره برد. همچنین، خواهیم دید که نظریه معنایی جکندوف به دلیل توجه به مؤلفههای معنایی و در نظر گرفتن آنها به منزله واحد تحلیل معنایی، از عهده تبیین پذیرفتنینبودن جملههایی که دستوریاند، ناتوان میماند و بنابراین، استدلال خواهیم کرد که چنانچه واحد تحلیل معنی جمله در نظر گرفته نشود، تحلیلهای معنایی نتایج درستی را بر پی نخواهند داشت.

Similar items

  • مجهول سازی افعال مرکب فارسی از منظر معنایی و نظریة معنی شناسی مفهومی

    Article2011جستارهای زبانیسپیده عبدالکریمی، عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا، فردوس آقاگلزاده، ارسلان گلفام

    این پژوهش کوششی است برای بررسی انواع روشهای مجهولسازی فعلهای مرکب زبان فارسی و معرفی نظریة معنایی جکندوف، یعنی آنچه «نظریة معنیشناسی مفهومی» نامیده میشود. معرفی این نظریة معنیشناختی، به این دلیل است که مبانی آن به محک دادههای زبان فارسی سپرده شود تا معلوم شود آیا این نظریه، چنانک

  • تحلیل و طبقه‌بندی معنی‌شناختی استعاره‌های مفهومی در افعال مرکب فارسی: مطالعه‌ای در چارچوب زبان‌شناسی شناختی

    Article2024جستارهای زبانیفاطمه صادقیار، رضا رضایی، مژگان هوشمند

    پژوهش حاضر می‌کوشد تا با اتکا بر ارکان معنی‌شناسی شناختی در تحلیل استعاره به تحلیل و طبقه‌بندی انواع استعاره‌های مفهومی و همچنین شیوۀ مفهوم‌سازی آن‌ها در میان افعال مرکب فارسی بپردازد. روش‌تحقیق‌توصیفی تحلیلی‌است. جمع‌آوری داده‌ها از طریق فرهنگ 8 جلدی سخن و همچنین پایگاه دادگان ز

  • تبیین تناوب همکردها در افعال مرکب فارسی براساس نظریه واژگان زایشی

    Article2017جستارهای زبانیزهرا روحی بایگی، غلامحسین کریمی دوستان، غلامحسین کریمی دوستان، بابک شریف

    در این مقاله به بررسی و تبیین علل تناوب یا جانشینیِ همکردها (افعال سبک) در افعال مرکب فارسی از منظر نظریه واژگان زایشی (Pustejovsky, 1995) می‌پردازیم. مطالعه انواع مختلف تناوب و جانشینی همکردها در کنار عنصر پیش‌فعلی واحد در افعال مرکب فارسی نشان می‌دهد که اطلاعات رمزگذاری‌شده در

  • تشکیل افعال مرکب فارسی از منظر دستور شناختی

    Article2017جستارهای زبانیبابک شریف، محمد عموزاده

    نحوه تشکیل فعل مرکب فارسی تاکنون کمتر مورد توجه زبان‌شناسان بوده است. هدف این مقاله قرار دادن اجزای فعل مرکب در بافت‌هایی زبانی است که تصورشان به‌مثابه عامل انگیزشِ تشکیل فعل مرکب، موجه به‌نظر می‌رسد. به عقیده نگارندگان، افعال مرکب را می‌توان به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم حاصل فراین

  • تشکیل افعال مرکب فارسی از منظر دستور شناختی

    Article2015جستارهای زبانیبابک شریف، محمد عموزاده

    نحوة تشکیل فعل مرکب فارسی تاکنون کمتر مورد توجه زبان شناسان قرار گرفته است. هدف این مقاله قرار دادن اجزای فعل مرکب در بافت هایی زبانی است که تصورشان به مثابة عامل انگیزش تشکیل فعل مرکب موجّه به نظر می رسد. به عقیدة نگارندگان، افعال مرکب را می توان به طور مستقیم یا غیر مستقیم حاصل

  • بررسی مفهوم سازی حرکت در افعال مرکب فارسی: رویکردی شناختی

    Article2022مطالعات زبان و گویش های غرب ایرانبهشته ازگلی، حیات عامری، بهرام مدرسی

    حرکت بهعنوان یکی از مفاهیم بنیادی در نظام شناختی بشر به گونههای مختلف در زبانها بازنمایی میشود. پژوهش حاضر نحوه واژگانیشدگی فعل مرکب حرکتی در زبان فارسی را بررسی میکند. نوع پژوهش توﺻﯿﻔﯽ– ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ است که به چگونگی واژگانیشدگی در افعال مرکب حرکتی تشکیلشده از عنصر غیرفعلی (اسم، صفت یا