ارزیابی جنبایی گسل گوربند بر اساس شواهد ریخت زمین ساختی و نوزمین ساختی (شمال شرق تربت جام)
Abstract
گسترهی مورد بررسی در شمال شرق ایران و در مجاور شهر تربتجام واقع شده است. گسلهای اصلی همچون گلبانو، گوربند، جهانآباد، رسولآباد و کجاب در فاصلهی کمی نسبت به شهر تربتجام قرار دارند. گسل گوربند بزرگترین گسلموجود در رسوبات آبرفتی دشت تربتجام است که دارای روند شمال غرب- جنوب شرق میباشد. بررسی فعالیّت زمینساختی گسل مذکور با توجه به نزدیکی به شهر و قرارگیری روستاهای مختلف در مجاور آن دارای اهمیت زیادی میباشد. در این تحقیق اثر حرکات امروزی این گسل بر ژئومورفولوژی ساختاری منطقه مورد بررسی قرار گرفته است. جهت ارزیابی فعالیّت زمینساختی گسل مورد بررسی شاخصهای ریخت زمینساختی (,v ,sl smf) به عنوان ابزار اصلی مورد استفاده قرار گرفتهاند. مطالعه و بررسی شاخصهای ریخت زمینساختی نشاندهندهی فعالیّت بالای این گسل میباشد. وجود افرازهای گسلی تغییر مسیر رودخانهها و آبراههها، درههای v شکل، چین خوردگی رسوبات کواترنر و تغییر رنگ در رسوبات در پهنهی گسلی از شاخصهای ژئومورفولوژیکی مهم هستند که در برداشت صحرایی و در ارتباط با حرکت گسل گوربند مشاهده میشود. جابه جایی در آبراههها نشاندهندهی جوانترین حرکات در طول این گسل میباشد، همچنین جهت جابجایی در این کانالها نیز نشاندهنده جهت حرکت امتداد لغز راستبر در گسل مذکور است. وجود فرازش در رسوبات نئوژن در محل اثر سطحی گسل نیز بیانگر بالاآمدگی و مؤلفه معکوس در این گسل میباشد.