Article

عینیت زمان در نگاه ابن سینا و کانت

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

این مقاله در صدد نشان دادن عینیت وجود زمان از دیدگاه ابن سینا و کانت است. به این منظور، ابتدا دیدگاه این دو فیلسوف دربارۀ کلیات بررسی شده و چگونگی اخذ کلیات از امور حسی و خارجی که نشان دهندۀ اتصاف خارجی مفاهیم کلی است، بیان شده است. سپس، عینیت زمان و به دنبال آن چیستی زمان از دیدگاه این دو فیلسوف شرح داده شده است. زمان بر اساس تعریف ابن سینا، از جمله ادراکات حقیقی و بر اساس تعریف کانت، از جمله مفاهیم ترکیبی پیشینی است. با توجه به تعریف ادراکات حقیقی و همچنین بر اساس تعریف مفاهیم ترکیبی پیشینی که محل تلاقی امور عینی با امور ذهنی است، عینیت زمان قابل اثبات می باشد. همچنین در این مقاله به مقولات مرتبط با زمان، از جمله مسبوق بودن حوادث به ماده و زمان و نیز جوهریت زمان اشاره شده است.

Similar items

  • ضرورت، امکان یا امتناع حرکت در جوهر از نگاه ابن سینا و ملاصدرا

    ابن سینا به پیروی از ارسطو به بحث حرکت پرداخت و حرکت در برخی مقولات عرضی را اثبات کرده است. ملاصدرا نیز با بررسی عمیق در مباحث حرکت، به پذیرش حرکت در تمام مقولات معتقد است او ضمن پاسخ به اشکالات مطرح در باب حرکت جوهری، برای نخستین بار در تاریخ فلسفه، با استمداد از مبانی وجود شناس

  • سعادت و شقاوت در حیات جاویدان از نگاه ابن سینا

    Article2013اندیشه دینیحمیدرضا خادمی

    سعادت وصفی مرتبط با لذت و بهجتی است که برای یک موجود در اثر برخورداری از کمالات و خیرات وجودیاش تحقق میپذیرد. مراتب داشتن لذت و الم بهطور طبیعی مقتضی تشکیکی شدن سعادت و شقاوت و در نتیجه، تفاوت یافتن درجات سعدا و درکات اشقیا خواهد بود . ابن سینا با توضیح سعادت و شقاوت در حیات جاوی

  • رویکردهای مختلف به مسئله وجود خداوند و نگاه ابن سینا به قرینه گروی

    Articleآینه معرفترضا اکبری، دانشگاه امام صادق (ع)

    آیا اعتقاد به خداوند نیازمند برهان است؟ قرینه گروی معتقد است که وظیفه معرفتی انسان اقتضا می کندکه برای اعتقاد خود به وجود خداوند دلیل داشته باشد. در مقابل، ایمان-گروی وجود خداوند را بی نیاز از استدلال قلمداد می کند. حتی در برخی تقریرهای ایمان-گروی، استدلال عقلی در تعارض با ایمان

  • حدس از نگاه ابن سینا و فخررازی

    Articleحکمت سینویفروغ السادات رحیم پور، عضو هیات علمی گروه فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان زهرا توکلی، دانشجوی دکتری گروه فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان

    بسیاری از منطق دانان حدس را جزء مبادی یقینی شمرده اند؛ اما به تبیین این موضوع نپرداخته اند. در آثار ابن سینا و به تبع آن شارحان وی، در کاربرد این واژه توسّع معنایی دیده می شود. ابن سینا پای حدس را به علوم معنوی نیز می گشاید و یکی از حوزه های کارآمدی حدس را حوزه نبوت می داند. فخرر

  • حرکت از نگاه ابن سینا و ابوالبرکات بغدادی

    Article2012مجله تاریخ علمعبدالرسول عمادی، غلامحسین رحیمی شعرباف

    هرچند ابوالبرکات مکان و زمان را شروط مقدم بر حرکت و زمان را نه مقدار حرکت که مقدار وجود می داند، با این حال معتقد است که می توان حرکت را بر حسب مفهومی شهودی از زمان، که غیر از مفهوم نظری زمان است، تعریف کرد و به این وسیله دَوری را که در تعریف ارسطو از حرکت وجود دارد که خروج تدریج

  • حرکت از نگاه ابن سینا و ابوالبرکات بغدادی

    Article2012تاریخ علمعبدالرسول عمادی، غلامحسین رحیمی شعرباف

    هرچند ابوالبرکات مکان و زمان را شروط مقدم بر حرکت و زمان را نه مقدار حرکت که مقدار وجود می‌داند، با این حال معتقد است که می‌توان حرکت را بر حسب مفهومی شهودی از زمان، که غیر از مفهوم نظری زمان است، تعریف کرد و به این وسیله دَوری را که در تعریف ارسطو از حرکت وجود دارد که خروج تدریج