پهنه بندی خطر حرکات توده ای مواد در حوضه آبریز لیقوان چای
Abstract
حوضه آبریز لیقوان چای در دامنه شمالی توده کوهستانی سهند واقع شده است. تحول این حوضه، خصوصاً در کواترنر جدید، جدا از تحول مخروط آتشفشانی سهند نیست. به دلیل حاکمیت سیستم فرسایشی پریگلاسیر و رودخانه ای، در دامنه شمالی این توده کوهستانی، وقوع حرکات دامنه ای، جریان های رودخانه ای و سیلابی، ازعمده ترین پدیده های مورفوژنیک ومخاطرات ژئومورفولوژیک حوضه آبریز لیقوان چای می باشند که علاوه براینکه سکونتگاه های روستایی و شهری را مورد تهدید قرار می دهند، از تنگناهای ژئومورفولوژیکی موجود بر سر راه برنامه های عمرانی منطقه محسوب می شوند. پژوهش حاضر، به بررسی و پهنه بندی حرکات توده ای مواد در حوضه زهکشی لیقوان می پردازد و نتیجه آن از طریق ارائه نقشه پهنه بندی خطر حرکات توده ای مواد و ممیزی مناطق پرخطر ـ کم خطر سعی دارد، برنامه ریزان و مدیران اجرایی را به سوی برنامه ریزی و مدیریت صحیح کاربری زمین سوق دهد. به این ترتیب، توسعه بخش های مسکونی، کشاورزی، صنعتی و غیره، در اراضی دور از مخاطرات ژئومورفولوژیکی تا حدودی امکان پذیر خواهد شد. نقشه پهنه بندی خطر حرکات توده ای مواد، با استفاده از نقشه های توپوگرافی رقومی شده به مقیاس 1:250000 و 1:50000و نقشه های زمین شناسی و ژئومورفولوژی و داده های سنجش از دور( تصاویر ماهواره ای etm ، 2002) و بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی gis)) شامل نرم افزارهای arc/gisوarc/view و براساس هشت متغیر(شیب، فاصله از گسل، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده، فاصله از روستا یا شهر، لیتولوژی، کاربری زمین و بارش) ارائه گردید. نتایج این مطالعه نشان می دهد که در حدود 11/36 درصد منطقه مطالعاتی از نظر استعداد وقوع حرکات توده ای مواد، در محدوده خطر متوسط تا بسیار شدید قرار دارند و 66/64 درصد زمین لغزش ها در همین محدوده اتفاق افتاده است.