اثربخشی آموزش همدلی و آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی– رفتاری بر سازگاری دانش آموزان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله ی
Abstract
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی و مقایسه آموزش همدلی و آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی– رفتاری بر سازگاری کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای انجام شد. طرح پژوهش آزمایشی و از نوع پیش آزمون پسآزمون چند گروهی است. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان پسر پایههای هفتم و هشتم مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای شهر ساری در سال تحصیلی 94-1393 بود. نمونه پژوهش 72 نفر از این دانشآموزان بود که به روش تصادفی به چهار گروه (دو گروه آزمایشی و دو گروه گواه) گمارده شدند. جهت جمعآوری داده ها از مقیاس درجهبندی اختلال نافرمانی مقابلهای کودکان، مصاحبه بالینی ساختاریافته، و پرسشنامه سازگاری دانشآموزان استفاده شد. برای گروههای آزمایشی، آموزش همدلی و آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری در 8 جلسه 60 دقیقه ای برگزار شد در حالی که گروههای گواه هیچگونه مداخله ای را دریافت نکردند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد آموزشهای همدلی و مدیریت خشم میتواند موجب بهبود سازگاری کلی، سازگاری عاطفی و سازگاری اجتماعی کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای شود و اثر بینگروهی 49 درصد است. بین میزان اثربخشی آموزشهای همدلی و مدیریت خشم بر سازگاری و مؤلفههای آن در کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای تفاوت معناداری دیده نشد. بنابراین توجه به اثربخشی آموزشهای همدلی و مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری بر متغیرهای مرتبط با سازگاری دانشآموزان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای از اهمیت ویژهای برخوردار است.