پایش و پیش بینی روند تغییرات کاربری اراضی با استفاده از مدل زنجیره مارکوف و مدلساز تغییر کاربری اراضی (مطالعه موردی: دشت برتش دهلران، ایلام)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
امروزه مدلسازی و پیشبینی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از تصاویرماهوارهای میتواند ابزار بسیار مفیدی برای تشریح روابط متقابل بین محیط طبیعی و فعالیتهای انسانی، برای کمک به تصمیمگیری برنامهریزان در شرایط پیچیده باشد. روشهای متنوعی برای پیشبینی تغییرات پوشش و کاربری اراضی وجود دارد که از جمله آنها میتوان به مدل زنجیرهای مارکوف اشاره کرد. در تحقیق حاضر، تغییرات کاربری اراضی در دشت برتش شهرستان دهلران واقع در استان ایلام به وسعت 135244 هکتار در سه دوره زمانی (1988، 2001 و 2013) تصاویر ماهواره لندست، تهیه نقشه کاربری اراضی در شش کلاس (جنگل کمتراکم، مرتع متوسط، مرتع فقیر، کشاورزی، رسوبات آبرفتی و اراضی بدون پوشش) با استفاده از طبقهبندی شبکه عصبی کوهونن و همچنین به کارگیری مدل پیشبینی مارکوف و رویکرد مدلساز تغییر کاربری اراضی lcm (land change modeler) تغییرات کاربری اراضی برای سال 2030 پیشبینی شد. نتایج طبقهبندی نشاندهنده تخریب و کاهش میزان وسعت اراضی جنگل کمتراکم و مرتع متوسط و افزایش مساحت سایر کاربری میباشد. کاهش وسعت پوشش جنگل کمتراکم و مراتع متوسط و روند افزایشی سایر کاربریها بیانگر تخریب کلی در منطقه و جایگزینی کاربریهای ضعیفتر در منطقه است. در پایان با بکارگیری مدل پیشبینی مارکوف و رویکرد مدلساز lcm تغییرات کاربری اراضی برای سال 2030 پیشبینی شد. نتایج حاصل از ماتریس پیشبینی تغییرات بر مبنای نقشههای سالهای 2001 و 2013 نشان داد که احتمال میرود در فاصله زمانی 2030-2013، 45% جنگل کمتراکم، 71% مرتع متوسط، 96% مرتع فقیر، 81% کشاورزی، 93% رسوبات آبرفتی و 100% اراضی بدون پوشش بدون تغییر باقی بمانند، که اراضی بدون پوشش دارای بالاترین پایداری و از طرف دیگر جنگل کمتراکم کمترین پایداری را خواهند داشت.