شناسایی برخی مکان های ژنی کنترل کننده مقاومت به ورس در گندم دوروم (triticum turgidum l. var. durum) با استفاده از نشانگر ریزماهواره
Abstract
بررسی حاضر با هدف مکان یابی ژن های کنترل کننده ورس در گندم دوروم(triticum turgidum l var. durum) با استفاده از یک جامعه دابلد هاپلویید صورت پذیرفت. این جامعه شامل 155 لاین بود که از تلاقی رقم کوفا و لاین kyle*2/biodur حاصل شده بود. رقم کوفا در مقایسه با والد دیگر از مقاومت بالاتری نسبت به ورس برخوردار است. اطلاعات فنوتیپی از ارزیابی مقاومت به ورس لاین های دابلد هاپلویید و والدین طی دو سال زراعی ٢٠٠١ و ٢٠٠٢ میلادی در دو منطقه رجینا و ایندین هد در ایالت ساسکاچوان کانادا حاصل شد و تفاوت معنی داری بین لاین های حاصل از تلاقی از لحاظ این ویژگی مشاهده گردید. چند شکلی والدین با استفاده از 517 نشانگر ریزماهواره بررسی و نشانگرهای چندشکل در والدین برای غربال کلیه لاین های جامعه استفاده شدند. نقشه پیوستگی 53 نشانگر چندشکل، 14 گروه پیوسته و 11 نشانگر ناپیوسته را تشکیل دادند که حدود 97١ سانتی مورگان از ژنوم گندم دوروم را پوشش داد. رابطه بین داده های ژنوتیپی و فنوتیپی بر اساس روش های تجزیه تک نشانگر، مکان یابی فاصله ای ساده و مکان یابی فاصله ای مرکب و با استفاده از میانگین های حاصل از روش حداقل مربعات بررسی شد. نتایج بیانگر سه qtl مرتبط با مقاومت به ورس در این جامعه بود. تأُثیر qtl اول که روی کروموزم 4bl قرار دارد در هر چهار محیط معنی دار (0001/0p<) بود و به طور میانگین 20 درصد از تغییرات فنوتیپی صفت را تبیین کرد. تأُثیر دو مکان ژنی دیگر که روی کروموزم 2al قرار داشتند، وابسته به محیط بود و حداقل در یکی از چهار محیط رابطه معنی داری با تغییرات این صفت نشان داد و بین 4 تا 8 درصد از تغییرات این صفت را توضیح داد.