تأثیر محیط کشت، قند و تنطیم کننده های رشد گیاهی در ریزازدیادی پایه رویشی سنت جولین a (prunus domestica spp. insititia)
Abstract
پایه رویشی سنتجولین a بهعنوان یکی از پایههای رویشی مهم نیمهپاکوتاه با سازگاری خوب با بیشتر ارقام میوههای هستهدار (بهویژه با آلو) بهشمار میآید. در این پژوهش اثر 5 نوع محیطکشت ms)، wpm، tk، gnh و mgnh)، اثر متقابل تنظیمکنندههای رشدی ( bapدر غلظتهای 25/0، 5/0 و 1 میلیگرم بر لیتر وiba در غلظتهای 0/0، 05/0، 1/0 و 2/0 میلیگرم در لیتر)، و همچنین اثر منبع کربوهیدرات (گلوکز و ساکارز) هر کدام بهطور جداگانه در غلظتهای صفر، 10، 20 و 30 گرم در لیتر روی میزان نوساقهزایی پایه رویشی یاد شده مورد مطالعه قرار گرفت. برای تحریک ریشهزایی تأثیر دو روش مختلف کاربرد iba و naa (پیشتیمار تدریجی و پالسینگ) نیز بهطور مستقل مطالعه گردید. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد نوساقه سالم (125/2 در هر ریزنمونه) در محیطکشت ms بههمراه 5/0 میلیگرم در لیتر bap و 1/0 میلیگرم در لیتر iba بهدست آمد که اختلاف معنیداری در سطح 05/0 =α با سایر تیمارهای بهکار برده شده داشت. هرچند نتایج بیانگر اثرات متقابل معنیدار ساکارز و گلوکز در سطح 01/0=α برای هر دو صفت تعداد و طول نوساقه بود ولی بیشترین تعداد نوساقه سالم (66/2) با کیفیت رشد مناسب در محیطکشت ms حاوی ترکیبی از دو قند هر یک 20 گرم بر لیتر و بلندترین نوساقهها با میانگین طول 5/8 میلیمتر در محیطکشت msحاوی 30 گرم در لیتر ساکارز مشاهده شدند که در سطح 05/0=α اختلاف معنیداری با سایر تیمارها داشتند. نتایج بهدست آمده از مرحله تحریک ریشهزایی بیانگر کارآیی بالای روش پالسینگ (با 28/77 درصد ریشهزایی و 82/1 ریشه در هر ساقه) نسبت به روش معمولی و برتری naa نسبت به iba در افزایش راندمان ریشهزایی بود. گیاهچههای ریشهدار شده با 60% موفقیت پس از سازگاری در مخلوط پیت ماس و پرلیت در اتاقک رشد به گلخانه منتقل شدند.