اثر سطوح فسفر و بور بر عملکرد، اجزای عملکرد و کیفیت دانه دو رقم کلزا در شرایط کشت گلخانه ای

منصوره توجه، m. tavajjoh dept. of soil sci., college of agric., shiraz univ., shiraz, iranگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز نجف علی کریمیان، n.a. karimian dept. of soil sci., college of agric., shiraz univ., shiraz, iranگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز عبدالمجید رونقی، a. ronaghi dept. of soil sci., college of agric., shiraz univ., shiraz, iranگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز جعفر یثربی، j. yasrebi dept. of agron. and plant breed., college of agric., shiraz univ., shiraz, iranگروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز رضا حمیدی، r. hamidi dept. of soil sci., college of agric., shiraz univ., shiraz, iranگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز ویدا علما، v. olama dept. of soil sci., college of agric., shiraz univ., shiraz, iranگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

به منظور ارزیابی اثر سطوح مختلف فسفر و بور بر عملکرد، اجزای عملکرد، کیفیت دانه (پروتئین و روغن) و مقدار فسفر و بور کلزا (brassica napus l.)، آزمایشی گلخانه‏ای (با هدف حذف سایر عوامل محیطی مؤثر بر پارامترهای رشد، که در مزرعه قابل کنترل نیستند) مرکب از دو رقم کلزا (طلایه و زرفام)، سه سطح فسفر (صفر، 25 و 50 میلی­گرم بر کیلوگرم) و سه سطح بور (صفر، 2 و 4 میلی­گرم بر کیلوگرم) در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که ارقام مورد آزمایش کلزا از نظر عملکرد دانه، ارتفاع ساقه، تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه و مقدار نیتروژن، فسفر، بور و روغن دانه تفاوت معنی­داری داشتند. افزایش سطح فسفر به طور معنی­داری وزن خشک دانه، کاه و کلش، ریشه و عملکرد زیستی و نیز ارتفاع ساقه، تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد پروتئین و عملکرد و درصد روغن دانه را افزایش داد (05/0p≤). اما غلظت نیتروژن دانه در اثر کاربرد فسفر کم شد. کاربرد بور تنها غلظت و جذب کل بور و درصد روغن دانه را در هر دو رقم کلزا به صورت معنی‏داری افزایش داد. همبستگی مثبت و معنی‏داری بین عملکرد دانه با عملکرد پروتئین، تعداد خورجین در بوته و وزن هزار دانه وجود داشت. کاربرد فسفر و بور، غلظت و جذب کل فسفر و بور را در دانه­ی هر دو رقم کلزا افزایش داد. اثر برهمکنش فسفر و بور بر بیشتر متغیرهای مورد مطالعه مثبت بود؛ ولی معنی‏دار بودن این اثر در دو رقم متفاوت بود. انجام آزمایش مزرعه‏ای با سطوح بیشتری از فسفر و بور و ارقام متنوع کلزا توصیه می­شود.