بررسی اثرات دورآبیاری و کود نیتروژن بر شاخص های فیزیولوژیکی رشد و عملکرد ذرت علوفه ای (هیبرید s.c۷۰۴) در شرایط آب و هوایی استان مازندران
Abstract
در این پژوهش به منظور بررسی اثرات دورآبیاری و مقادیر نیتروژن بر شاخص های فیزیولوژیکی ذرت علوفه ای (s.c.704)، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بایع کلاء (نکاء) در سال زراعی 1388 اجراء شد. دورآبیاری در چهار سطح آبیاری 75 ، 100 ، 125 و 150 میلی متر تبخیر از تشت تبخیر کلاسa ، به عنوان عامل اصلی و سه سطح مقادیر نیتروژن صفر، 96 و 184 کیلوگرم در هکتار ( به ترتیب معادل صفر، 200 و 400 کیلوگرم اوره در هکتار) عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که دورآبیاری در صفاتی مانند: عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و عملکرد کاه (5%) و نیز مقادیر نیتروژن در صفاتی همچون عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و کاه، شاخص برداشت، وزن صد دانه، طول بلال، تعداد ردیف در بلال، تعداد دانه در هر ردیف و تعداد دانه در بلال (1%) و قطر بلال (5%) معنی دار گردید و همچنین اثرات متقابل دورآبیاری و مقادیر نیتروژن عملکرد بیولوژیک و عملکرد کاه (در سطح احتمال 1%) اثر معنی داری گذاشته است. عملکرد دانه با مصرف 184 کیلوگرم نیتروژن در هکتار نسبت به عدم مصرف نیتروژن 8/19 درصد افزایش معنی داری داشت، حداکثر شاخص برداشت برای تیمار بدون مصرف نیتروژن بدست آمد و با افزایش مصرف نیتروژن تا 184 کیلوگرم نیتروژن در هکتار شاخص برداشت بخاطر شدت افزایش عملکرد کاه نسبت به دانه کاهش داشت بطوری که عملکرد کاه نسبت به شاهد حدود 3/45 درصد افزایش یافت. سرعت رشد نسبی تحت مقادیر نیتروژن برای دورآبیاری 75، 125 و 150 میلی متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس a تقریباً یکسان بوده و فقط تحت دورآبیاری 100 میلی متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس a سرعت رشد نسبی با مصرف 96 و 184 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در تمامی مراحل رشد بیشتر گردید. در شاخص سطح برگ و وزن ویژه برگ در تیمارهای دورآبیاری با مصرف 184 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بویژه در مراحل آخر دوره رشد بیشترین بود، سرعت جذب خالص در شرایط بدون مصرف نیتروژن برای تمامی دورآبیاری در اواخر دوره رشد در مقایسه با مصرف 96 و 184 کیلوگرم نیتروژن در هکتار منفی گردید. بیشترین روند تغییرات ارتفاع بوته از مرحله 8 برگی به بعد با مصرف 184 کیلوگرم نیتروژن در هکتار مشاهده شد و ارتفاع بوته در زمان ظهور تاسل با دورآبیاری 125 میلی متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس a حاصل گردید.