بررسی برخی عوامل مرتبط با بهداشت دهان و دندان بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی در دانش آموزان دختر دبیرستانهای شهر یزد
Abstract
زمینه و هدف: بیماریهای دهان و دندان از جمله شایعترین بیماریهای مردم دنیا هستند که معمولاً در سنین نوجوانی آغاز می شود و رعایت بهداشت دهان و دندان در طیّ این دوران تأثیر بسیار زیادی بر کاهش این بیماری دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل مرتبط با بهداشت دهان و دندان براساس الگوی اعتقاد بهداشتی در دانش آموزان دختر دبیرستانهای شهر یزد انجام شد. رو ش تحقیق: در این مطالعه مقطعی (توصیفی- تحلیلی) که در سال تحصیلی 85-1384 انجام شد، تعداد 201 نفر از دختران دبیرستانی شهر یزد که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند. به منظور جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه ای که بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی طراحی شده بود، استفاده گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار spss و آمار توصیفی و نیز آزمونهای همبستگی پیرسون، آنالیز واریانس و آزمون توکی در سطح معنی داری 05/0p≤ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: سنّ دانش آموزان بین 14-17 با میانگین 85/0±2/15سال بود. میانگین نمره موانع درک شده دانش آموزانی که شغل پدرشان کارمند بود، 77/9 و در آنهایی که شغل پدرشان کارگر بود، 35/11 به دست آمد. آزمون آماری آنالیز واریانس ارتباط معنی داری را بین این دو مورد نشان داد (306/5=f، 2=df، 006/0=p). 5/65% دانش آموزان یک بار در شبانه روز مسواک می زدند؛ 5/37% در شبانه روز از نخ دندان استفاده می نمودند و 1/11% هر شش ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه می کردند. در بررسی رابطه بین نمره شدّت درک شده و نمره رفتارهای بهداشت دهان و دندان، آزمون همبستگی پیرسون ارتباط معنی داری بین این دو مورد نشان داد (148/0=r، 036/0=p)؛ همچنین این آزمون ارتباط معنی داری را بین نمره موانع درک شده و نمره نحوه رفتار نشان داد (176/0-= r، 012/0=p) ولی در مورد حساسیت و منافع درک شده، همبستگی معنی دار با رفتار مشاهده نگردید. نتیجه گیری: در این مطالعه شدّت و موانع درک شده همبستگی معنی داری با رفتار مورد نظر داشتند. بین حساسیت و منافع درک شده با رفتار، همبستگی معنی دار مشاهده نشد؛ همچنین میانگین نمره اکتسابی دانش آموزان در مورد شدّت، حساسیت و منافع درک شده خوب بود ولی رفتار متناسب با آن مطلوب نبود. به نظر می رسد عوامل دیگری علاوه بر این اعتقادات در بروز و نحوه رفتارهای بهداشت دهان و دندان مؤثرند؛ بنابراین بررسیهای گسترده تری در این زمینه مورد نیاز است.