ارائه الگوی تحلیل محیط راه بردی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران؛ مطالعه موردی منطقه آسیای مرکزی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
تصمیم گیری راهبردی در عرصه سیاست خارجی نیازمند شناخت دقیق واقعیت های بیرونی، توانمندی های خود و بررسی گزینه های عمل احتمالی، برآورد دقیق هزینه ها و دستاوردهای هر اقدام است. براین پایه شناخت و تحلیل محیط از الزامات سیاست خارجی بوده و در کانون توجه مجریان این عرصه قرار دارد الزامی که ریشه در پویایی محیط دارد و بی توجهی به آن خسارت های جبران ناپذیر به بار می آورد و منافع و امنیت ملی کشورها را به خطر می اندازد. امکان آینده نگری نسبت به تحولات آتی از دیگر فواید تحلیل محیط است که مانع از مواجهه با شرایط و رویدادهای پیش بینی نشده می گردد. منطقه آسیای مرکزی با پیوندهای دیرین فرهنگی، دینی، تاریخی و پیوستگی جغرافیایی از حوزه های اولویت دار سیاست خارجی کشورمان است. شدت پیوستگی متقابل میان جمهوری اسلامی ایران و منطقه یادشده به گونه ای است که تحولات هریک پیامدهای اجتناب ناپذیر بر طرف دیگر خواهد داشت. از این رو پایش نظام مند و علمی تحولات این منطقه لازمه سیاست های کشور در قبال این منطقه است. مقاله حاضر بر پایه مفروضات بنیادین بالا، با بهره گیری از ابزار و روش های علمی تحلیل محیط در علم مدیریت راهبردی ، با روش تحلیلی و توصیفی درصدد پاسخ گویی به این پرسش اساسی است که الگوی مناسب تحلیل محیط در حوزه کشورهای آسیای مرکزی چیست؟ در این راستا با استناد به تجانس های فرهنگی، تاریخی و ارزشی میان ایران و کشورهای منطقه آسیای مرکزی، وابستگی های متقابل اقتصادی و رقابت و فعالیت بازیگران منطقه ای و جهانی از میان الگوهای متعارف تحلیل محیط، الگوی pesti مشتمل بر مؤلفه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، فناوری و رفتار بازیگران بین المللی را به عنوان الگوی مناسب برای تحلیل تغییرات محیطی این منطقه به آزمون گذاشته و نتیجه گیری می نماید.