بررسی انتقادی گسترش های ایرانی رده بندی دهدهی دیویی برپایه ویراست ۲۲
Abstract
هدف: بررسی انتقادی گسترشهای ایرانی ردهبندی دهدهی دیویی در سه بخش تقسیمات فرعی استاندارد، فرانما، و نمایه نسبی بود. روش/ رویکرد پژوهش: اسنادی- مقایسهای از نوع توسعهای یافتهها: علیرغم ادعای گسترش ادبیات ایرانی مبنی بر روزآمدی آن مطابق با ویراست 21 ردهبندی دیویی، در جدول تقسیمات فرعی استاندارد این گسترش، 30/80 درصد از شمارهها همراه با عبارتهای مقابل آنها نسبت به ویراست 21 ردهبندی دیویی دچار تغییرات کلی شده است. در قسمت فرانماها اصول کلی همانند ویرایش هجدم دیویی است، درصورتی که در ویراست 22 این ساختار بسیار تفاوت کرده است. گسترش اسلام نیز نشاندهنده اختلاف بین ساختار و شمارههای ارائه شده در این گسترش برای حوزه موضوعی اسلام و ساختار و شمارههای موجود در ردهبندی دیویی در ویراست کنونی یعنی ویراست 22، برای این حوزه است. ویراست سوم گسترش تاریخ ایران نیز به ادعای مقدمه آن، با دیویی 21 مقابله و هرجا لازم بوده، اصلاح شده است. 47/89 درصد از شمارهها در گسترش تاریخ نسبت به ویراست 20، و 38/88 درصد از شمارهها در گسترش تاریخ نسبت به ویراست 21 ردهبندی دیویی به طورکلی تغییر یافته اند. آخرین ویراست گسترش زبانهای ایرانی یعنی ویراست دوم مطابق با ویراست 19 ردهبندی دیویی است. یافته های آماری از بررسی جدول تقسیمات فرعی استاندارد نشان میدهد که 86/27 درصد از شمارهها در گسترش زبانهای ایرانی نسبت به ویراست 19 ردهبندی دیویی دچار تغییر کلی شده اند. بررسی فرانماهای گسترشهای ادبیات، تاریخ، و زبانهای ایرانی و مقایسه آنها با طرح اصلی ردهبندی دیویی در ردههای800، 900، و 400 و مقایسه آنها با ساختار فرانما در گسترشهای ادبیات، تاریخ و زبانهای ایرانی حاکی از محدودیت شمارهسازی از طریق گسترشهای ادبیات، تاریخ، و زبانهای ایرانی است. نتیجهگیری: گسترشهای ایرانی ردهبندی دیویی به روزآمدسازی مطابق با رویکرد جهانی به کارگرفته شده در متن اصلی ردهبندی دیویی نیاز دارند. با به کارگیری پیشنهادات این پژوهش میتوان گسترشهای ایرانی را (برپایه متن اصلی در ردهبندی دهدهی دیویی در هر یک از حوزهها) در یک مجلد ادغام کرد. پیشنهادهایی برای تغییر ساختار فرانماهای این گسترشها و درنتیجه بهبود وضعیت شمارهسازی از طریق آنها، ارائه شده است