اثربخشی آموزش مدیریت استرس مبتنی بر نظریه شناختی- رفتاری، بر کنترل قند خون زنان دیابتی نوع ۲
Abstract
مقدمه: دیابت پیچیده ترین بیماری مزمنی است که موجب اختلالات بی شمار روان شناختی به ویژه استرس، اضطراب و افسردگی می گردد. درمان جامع آن، مستلزم ارزیابی مشکلات روانی بیماران و به کارگیری روان درمانی شناختی ـ رفتاری می باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر بخشی آموزش مدیریت استرس به روش شناختی ـ رفتاری، بر کنترل قند خون و کاهش افسردگی، اضطراب و استرس در زنان دیابتی نوع 2 بود. مواد و روش ها: نمونه ی پژوهش شامل 46 زن مبتلا به دیابت نوع 2 بود که از لحاظ متغیرهای مورد نظر در پژوهش و عدم ابتلا به بیماری های دیگر، همتاسازی شده بودند. این افراد به طور تصادفی به دو گروه آزمایش (23=تعداد) و کنترل (23=تعداد) تقسیم شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش شامل مقیاس افسردگی، اضطراب، استرس (dass) و آزمایش هموگلوبین گلیکوزیله (hba1c) بود. گروه آزمایش در یک دوره ی آموزش مدیریت استرس که طی 12 جلسه ی 2 ساعته ی هفتگی، و به شیوه ی شناختی ـ رفتاری گروهی، و در صورت لزوم انفرادی اجرا شد، شرکت نمودند. داده های به دست آمده با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیری بررسی شدند. یافته ها: در مورد هموگلوبین گلیکوزیله پس از مداخله، میانگین نمره های گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور معنی داری کاهش یافت (001/0p<). هم چنین، میانگین نمره های dass (افسردگی، اضطراب و استرس) پس از مداخله به طور معنی داری از گروه کنترل کمتر بود (001/0p<). نتیجه گیری: بکارگیری این نوع روش درمانی شناختی ـ رفتاری به عنوان بخش مهمی از درمان جامع دیابت توصیه می شود.