برآورد ترکیب پذیری صفات زراعی و فیزیولوژیکی لاین های اینبرد ذرت (zea mays l.) دانه ای با استفاده از تلاقی لاین × تسترتحت شرایط آبیاری نرمال و تنش خشکی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
دستیابی به نتایج مطلوب در برنامههای اصلاحی، نیازمند انتخاب آگاهانه والدین بر اساس قابلیت ترکیبپذیری عمومی و خصوصی میباشد. مشخص نمودن ترکیبپذیریها و اجزای واریانس ژنتیکی یکی از مهمترین مراحل در برنامه بهنژادی لاینهای اینبرد ذرت است .بدین منظور، تعداد 25 لاین زودرس دانهای با دو تستر (k1263.1 زودرس و a679 دیررس) به روش لاین × تستر تلاقی داده شد و 50 هیبرید حاصل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو محیط آبیاری نرمال و تنش خشکی در سال 1392 در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی طرق مشهد مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس آماری حاکی از وجود تفاوت معنیدار بین هیبریدها از نظر تمام صفات مورد بررسی در هر دو محیط در سطح احتمال 1% بود. واریانس اثر متقابل لاین × تستر برای کلیه صفات در هر دو محیط نشاندهنده معنیدار بودن واریانس غالبیت (نقش اثرات غیرافزایشی) میباشد. نسبت σ 2 gca/σ 2 sca بیانگر نقش بیشتر واریانس غیرافزایشی برای اکثر صفات در هر دو شرایط آبیاری بود. از نظر عملکرد و سایر صفات در شرایط نرمال لاینهای 1، 5، 14، 15 و 18 و در شرایط تنش لاینهای 1، 10، 18، 26 و 31 دارای gca مثبت و معنیدار و از نظر زودرسی لاینهای 1، 7، 8، 10 و 28 دارای gca منفی و بسیار معنیدار در هر دو شرایط بودند. از نظر عملکرد دانه ترکیبات l5×t1، l9×t1، l16×t2 و l19×t1 در شرایط نرمال و ترکیبات l1×t1، l13×t1، l27×t2 و l16×t2 دارای sca مثبت و معنیدار در شرایط تنش خشکی بودند که جهت آزمایشات ارزیابی و مقایسه عملکرد منطقهای و برآورد اثرات متقابل ژنوتیپ در محیط و شناسایی و انتخاب برترین هیبریدها، میتوان لاینهای مذکور را مورد استفاده قرار داد.