جمع آوری و ارزیابی تنوع مورفولوژیکی ژنوتیپ های گلمحمدی ایران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
ذخایر توارثی پایه های اساسی برنامه های اصلاحی گیاهان بوده و مخزن ژنی برای اصلاح ارقام با ویژگیهای مطلوب را فراهم می کنند. در این بین شناسایی دقیق ژنوتیپها پیش نیاز بهرهبرداری کامل از آن محسوب می شود. در این تحقیق پاجوش های26 ژنوتیپ گلمحمدی جمع‌آوری شده از مناطق عمده کشت و پرورش آن در ایران (استانهای فارس، اصفهان، کرمان، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی) در ایستگاه تحقیقات گروه علوم باغبانی دانشگاه تهران در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی کاشته شدند. در طی دو سال تعداد 50 صفت کمی و کیفی در این گیاهان مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس دادهها غالب صفات مورد بررسی در محدوده ژنوتیپها معنیدار بودند و ژنوتیپها بر اساس تجزیه آماری خوشهای به روش وارد در فواصل اقلیدسی محاسبه شده در 7 گروه قرار گرفتند. 14 ژنوتیپ در گروهی واحد قرار گرفتند که نشاندهنده نزدیکی ژنتیکی تعداد زیادی از ژنوتیپ‌های گلمحمدی جمع‌آوری شده از استانهای فارس، اصفهان و کرمان می باشد. ژنوتیپ‌های آذربایجان شرقی نیز گروهی مستقل را تشکیل دادند. از بین دیگر ژنوتیپ ها یک ژنوتیپ پاکوتاه (3 gاز تهران) و یک ژنوتیپ با تعداد خار کم (24 gاز خراسان رضوی) در گروههایی مستقل قرار گرفتند. مقایسه بین انحراف میانگین صفات کمی گروههای حاصل از آنالیز خوشهای از میانگین کل هر صفت و نتایج حاصل از مقایسه جمعیتها تأثیر حضور برخی از ژنوتیپها را در متمایز شدن نمونه های برخی از استانها مشخص کرد. مطالعه حاضر افقهای تازهای را در ارتباط با ذخیره توارثی گلمحمدی در ایران نشان داد که میتواند در برنامهریزیهای اصلاحی آن مورد توجه قرار گیرد.