جمع آوری و ارزیابی تنوع ژنتیکی برخی توده های بومی گشنیز ایران با توجه به برخی از صفات مورفولوژیکی و آنتی اکسیدانی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
در این پژوهش به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی برخی توده‌های بومی گشنیز ایران،21 تودۀ جمع آوری شده از مناطق مختلف ایران در دانشگاه شهید چمران اهواز در سال زراعی1390 ـ 1391 در قالب طرح آگمنت (ارزیابی مقدماتی عملکرد) کاشته شدند. برخی صفات مورفولوژیکی (زمان سبز شدن، ارتفاع، وزن تر و خشک، وزن هزار دانه) و آنتیاکسیدانی (کاروتنوئید، ویتامین c، کاتالاز و پراکسیداز) ارزیابی شدند. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که جمعیتهای بررسی شده از نظر صفات وزن تر، خشک و وزن هزار دانه تفاوت معناداری دارند. تجزیه به عاملها نشان داد، سه عامل اصلی توانست 31/74 درصد از کل واریانس صفات را توجیه کنند. بر اساس نتایج حاصل از تجزیۀ خوشهای به روش یو پی جی ام آ، 21 جمعیت گشنیز در چهار گروه قرار گرفتند. گروه اول شامل: بوشهر (1) و خوزستان (2)، با کوتاهترین زمان سبز شدن، بیشترین میانگین وزن تر و خشک برگ، ساقه، بوته، تعداد بذر، وزن هزار دانه و بیشترین میزان ویتامین c و پراکسیداز در مقایسه با سایر گروهها به منزلۀ سازگارترین تودهها در شرایط اهواز معرفی میشوند. در مجموع میتوان از این تنوع موجود در میان توده‌های بومی گشنیز به منزلۀ یک منبع ژنتیکی ارزشمند، برای کارهای اصلاحی استفاده کرد.