بررسی پراکنش، فراوانی و اهمیت نسبی قارچ های بیماریزای طوقه و ریشه ماش در استان خوزستان
Abstract
گیاه ماش با نام علمی vigna radiata (wilczek) به دلیل دارا بودن پروتئین بالا، دوره کشت کوتاه و گرمادوست بودن از حبوبات مهم کشت شده در مناطق گرم و نیمهگرم جهان میباشد. در ایران این محصول در سطح وسیعی در خوزستان کشت شده و در مقایسه با سایر استانها از اهمیت بیشتری برخوردار است. از بیماریهای مهم این گیاه بیماریهای قارچی طوقه و ریشه است که در سراسر دنیا دارای اهمیت میباشد. در این تحقیق به بررسی و شناخت بیماریهای طوقه و ریشه ماش در استان خوزستان پرداخته شد و اهمیت، فراوانی و پراکنش این عوامل مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور در تابستان و پائیز سال 1389 و 1390 از مناطق عمده ماش کاری استان خوزستان شامل ملاثانی، دزفول، شوشتر، آبید، گتوند، رامهرمز و سوسنگرد 78 نمونه جمعآوری شد و از نمونههای جمعآوری شده قارچهایfusariun solani ,rhizoctonia solani و macrophomina phaseolina جداسازی گردید. قارچهای فوق در اکثر مناطق استان مشاهده شد. بررسی آماری دادهها حاکی از آن بود که قارچ m. phaseolina با 51/70 درصد مهمترین عامل پژمردگی و خشکیدگی این گیاه در استان خوزستان میباشد و قارچهای r. solani با 95/17 درصد وf. solani با 54/11 درصد در درجه بعدی اهمیت قرار دارند. همچنین مشخص گردید که جدایههای قارچ m. phaseolina جداسازی شده از ماش از نظر حساسیت به کلرات به دو گروه حساس با 3/77 درصد و مقاوم با 7/22 درصد تقسیم میشوند. جدایههای حساس به کلرات دارای فنوتیپهای محدود و پروش بوده و جدایههای مقاوم به کلرات دارای فنوتیپ متراکم بود. بررسی آماری بیماریزایی فنوتیپهای مختلف ماکروفومینا نشان داد که جدایههای مقاوم به کلرات با فنوتیپ متراکم شدیدا بیماریزا بوده و پس از آن جدایههای حساس به کلرات با فنوتیپ پروش قرار داشتند و جدایههای حساس با فنوتیپ محدود از دو گروه دیگر کم آزارتر بودند.