بررسی تأثیر ورزش بر بهداشت روان سالمندان
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
مقدمه: سالمندان به علت بازنشستگی و کاهش منبع درآمد، بیش از سایر افراد جامعه در معرض مشکلات مالی و متعاقب آن مشکلات بهداشت روان مانند افسردگی و اضطراب هستند. ورزش سبب بهبود توانایی انعطاف پذیری و تحرک، بهبود عملکرد شناختی و بهبود سازگاری روانی و سازگاری عملکردی شده که میتواند سهم بسزایی بر کیفیت زندگی سالمندان داشته باشد. هدف: این پژوهش به منظورتعیین تأثیر ورزش بر بهداشت روان سالمندان استان گلستان صورت گرفت. روش کار: در این مطالعه نیمه تجربی طرح سالامون 48 نفر سالمند مراجعه کننده به مراکز روزانه سالمندان استان گلستان در سال 1390 به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه کنترل و آزمون تقسیم شدند. سپس هر گروه خود به دو گروه کنترل و مداخله یک و دو 12 نفره تقسیم شدند؛ به طوری که برای کنترل عوامل مداخله گر قبل از شروع پژوهش، از گروه کنترل و مداخله 1 پیش آزمون گرفته شد، در حالی که به گروه کنترل و مداخله 2 هیچ آزمونی داده نشد. هر دو گروه پرسشنامههای مشخصات دموگرافیک، بهداشت روان را تکمیل نمودند. گروه مداخله به مدت 16 جلسه، هفته ای 4 بار طی جلسات 25- 15 دقیقه ای در طول روز نرمش و ورزش گروهی را تحت نظر پژوهشگر اجرا می نمودند. ورزش با گرم کردن عضلات با حرکات نرمشی طی 5 دقیقه شروع شده، سپس تمرینات ورزشی اجرا و در انتها برای خنک کردن عضلات دوباره همان حرکات کششی نخستین انجام می شد. نتایج توسط آمار توصیفی و استنباطی (آزمون آنالیز واریانس دوطرفه) تجزیه و تحلیل شدند. نتایج : میانگین سنی شرکت کنندگان در این پژوهش 5/7±71/76 سال بود و 32 درصد واحدهای پژوهش زن و 68 درصد مرد بودند. 56 درصد متأهل و 36 درصد همسر فوت شده و 4 درصد مجرد بودند. نتیجه آزمون آنالیز واریانس دوطرفه باکنترل اثر پیش آزمون در گروه کنترل و مداخله نشان دهنده وجود اختلاف معنی داری بین میانگین نمرات بهداشت روان (004/0p=) بود. طوری که بیشترین میزان بهداشت روان در گروه مداخله 1 با میانگین و انحراف معیار 89/2±57/21 مشاهده شد. بحث و نتیجه گیری: فقدان فعالیت بدنی (که یکی از پدیده های زندگی مدرن امروز است) باعث اتلاف و عدم استفاده از نیروهای بالقوهای میشود که برای حفظ تندرستی و آسایش در درون هر فرد سالخورده وجود دارد. ورزش سبب بهبود توانایی انعطاف پذیری و تحرک، بهبود عملکرد شناختی و بهبود سازگاری روانی و سازگاری عملکردی می شود که سهم بسزایی بر کیفیت زندگی سالمندان دارد که نیل به آن با سایر درمانها امکان پذیر نمیباشد. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای برنامه ورزشی منظم باعث افزایش بهداشت روان سالمندان در گروه آزمودنی گردیده است. لذا پیشنهاد می گردد که برنامههای ورزشی منظم و مناسب برای سالمندان در کنار دیگر برنامههای مراقبتی آنان گنجانده شود. همچنین به نظر میرسد که طول مدت و نوع فعالیت در سالمندان باید بر حسب توانایی آنها تعیین شده و بهتر است که فعالیتهای مفرحتری همچون پیاده رویها و ورزشهای جمعی در مکان های باز در برنامه مراقبتی آنان در سرای سالمندان گنجانده شود. 1، 1* 1)گروه پرستاری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی آباد کتول، ایران