بررسی ویژگی¬های کاریولوژیکی در چند جمعیت از گونه aegilops biuncialis مناطق مختلف شمال غرب ایران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
گونههای aegilops از مهمترین خویشاوندان وحشی گندم و یکی از غنیترین منابع ژنتیکی در اصلاح گندم بهشمار میروند. گونهae. biuncialis گونه ای تتراپلوئید با 28 کروموزوم میباشد که از اجداد دیپلوئید ae. umbellulata و ae. comosa اشتقاق یافته است. این تحقیق به منظور مطالعه ویژگیهای کاریوتیپی کروموزومهای ده جمعیت از گونه ae. biuncialis انجام شد. کاریوگرام هر جمعیت، حداقل در 12 فرد با استفاده از رنگ آمیزی استو-فریک-هماتوکسیلین تهیه و ویژگی های کروموزومی شامل طول بازوی کوچک و بزرگ، طول کل کروموزوم، شاخص نسبت بازو و طول نسبی آن تعیین گردیدند. نتایج نشان داد که در مجموعه کروموزومی این گونه به غیر از یک جمعیت سه جفت کروموزوم دارای فرورفتگی ثانویه و ماهواره موجود می باشد. بلندترین کروموزوم ماهوارهدار، کروموزوم شماره 1 بود که اندازه ناحیه ماهواره آن کوچکتر از اندازه ماهواره در دو کروموزوم ماهوارهدار دیگر بود. تجزیه واریانس طول نسبی و شاخص نسبت بازوی هر یک از کروموزوم ها نشان داد که از لحاظ طول نسبی همه کروموزومها غیر از جفت کروموزوم های 10 و 13 بین جمعیت ها اختلاف معنی داری باهم دارند. از لحاظ شاخص نسبت بازو نیز در جفت کروموزومهای 1، 2، 3، 6، 9، 10 و 13 اختلاف معنیداری بین جمعیتها مشاهده شد. از نظر درجه تقارن استبینز جمعیتهای ورزقان، اردبیل و tn-01-293 در دسته a2 و بقیه جمعیتها در دسته a3 قرار گرفتند که نشانگر متقارن بودن کاریوتیپ جمعیتهای مورد مطالعه است. همچنین گروهبندی 10 جمعیت مورد بررسی بر اساس دو مؤلفه اصلی در تجزیه به مؤلفه های اصلی و تجزیه خوشهای، آنها را در چهار گروه قرار داد که از فاصله جغرافیایی تبعیت می کردند.