اندازه گیری و ارزیابی فلزات سنگین (جیوه، کادمیوم، سرب) در کنسروهای ماهی عرضه شده در استان مازندران: ۹۴-۱۳۹۳

محمد علی ززولی، mohammad ali zazouli dept. of environmental health engineering, health sciences research center, faculty of health, mazandaran university of medical sciences, sari, iran1- گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران سیدمحمود مهدی نیا، seied mahmood mehdinia dept. of environmental health engineering, faculty of health, semnan university of medical sciences, semnan, iran2- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران فرزانه طبری نیا، farzaneh tabarinia mazandaran standard office, sari, iran3- اداره استاندارد و تحقیقات استان مازندران، ساری، ایران داود نصرالله پور، davood nasrollahpoor social determinants of health research, babol university of medical sciences, babol, iran4- گروه آموزش عمومی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران هاجر طبری نیا، hajar tabarinia dept. of environmental health engineering, babol university of medical sciences, babol, iran5- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

سابقه و هدف: فلزات سنگین از جمله آلاینده هایی هستند که در مقادیر جزئی در آب های طبیعی و در غلظت های بالا در فاضلاب صنایع یافت می شوند. اثرات سمی فلزات سنگین به علت دفع پساب های صنعتی به محیط های دریایی و تجمع زیستی آن در بدن موجودات دریایی به ویژه ماهی ها رو به افزایش است. هدف از این مطالعه بررسی میزان فلزات سنگین جیوه، کادمیوم و سرب در کنسروهای ماهی عرضه شده در استان مازندران بوده است. مواد و روش ها: مطالعه به صورت توصیفی- مقطعی بر روی 12 نوع مختلف از کنسرو ماهی تن عرضه شده، از هر نوع 3 عدد و در مجموع 36 نمونه انجام شد. غلظت 3 نوع فلز سنگین بر اساس روش های مندرج در استاندارد متد با استفاده از دستگاه جذب اتمی بر اساس میکروگرم بر گرم وزن مرطوب تعیین و با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی و استاندارد ملی ایران مقایسه گردید. یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد که حداقل و حداکثر مقادیر جیوه موجود در 36 نمونه تن ماهی مورد بررسی برابر 01/0 و 5/0، کادمیوم 001/0 و 05/0 و سرب 001/0 و 3/0 میکروگرم بر گرم بود. با توجه به تکرارپذیری آزمایشات، میانگین مقدار جیوه در 12 نوع نمونه کنسرو ماهی تن از 106/0 تا 31/0، کادمیوم از 006/0 تا 022/0 و سرب از 03/0 تا 15/0 میکروگرم بر گرم متغیر بود که در بین نمونه های مورد نظر اختلاف معنی دار وجود داشت (05/0p<). نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که کنسروهای تن ماهی عرضه شده در استان مازندران دارای مقدار جیوه، کادمیوم و سرب کم تر از رهنمودهای سازمان جهانی بهداشت و سازمان غذا و دارو آمریکا یعنی مقادیر کم تر از 5/0، 05/0 و 3/0 میکروگرم بر گرم بوده اند