تبیین و نقد اخلاق در دیدگاه اسپینوزا و دلالت های آن برای اصول و روش های تربیت اخلاقی
Abstract
نظریه پردازان اخلاقی مانند سایر همکاران خود عقاید متفاوتی در این زمینه ابراز نموده اند. یکی از بزرگترین فیلسوفان غربی که دیدگاه های برجسته ای در حوزه اخلاق دارد اسپینوزا است. نظام کامل فلسفی اسپینوزا به خصوص درمورد اخلاق و مباحثی مانند مرگ ناپذیری و سرمدیت، کوناتوس(کوشش برای حفظ ذات)، مفهوم توان بالقوه انسانی و آزادی می تواند رهنمودهای مثبتی برای تربیت اخلاقی، اهداف، اصول و روش های تربیت اخلاقی داشته باشد. برجسته ترین روش های تربیت اخلاقی در دیدگاه اسپینوزا روش تربیت عقلانی، روش محبت عقلی و نفی رویکردهای تلقینی در بعضی سطوح تربیت هستند. اسپینوزا نسبت به توان بالقوه انسانی بدبین است. اندیشه اسپونوزا بر این فرض استوار است که بیشتر مردم قادر به دست یابی به سطوح بالاتر دانش نیستند. بنابراین، در جریان یادگیری باید از تلقین برای آموزش افرادی که استعداد کمتری برای یادگیری دارند، بهره گرفت. از آنجا که تربیت اخلاقی، حوزه ای کمتر دیده شده و مغفول در نظام های تربیتی محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اخلاق در اندیشه اسپینوزا و دلالت های آن برای تربیت اخلاقی و به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است.