شیوع سقوط و عوامل مرتبط با آن در سالمندان شهر بجنورد، ۱۳۹۴

سیدحمید نبوی، seyed hamid nabavi gerontological care research center, north khorasan university of medical sciences, bojnurd, iran.مرکز تحقیقات مراقبت سالمندی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی خراسان شمالی، بجنورد، ایران. سیده طیبه حاتمی، seyedeh tayebeh hatami department of environmental health engineering, school of public health, hamadan university of medical sciences, hamadan, iran.گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. فاطمه نوروزی، fatemeh norouzi department of public health, school of health, north khorasan university of medical sciences, bojnurd, iran.گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی خراسان شمالی، بجنورد، ایران. ذکیه گریوانی، zakieh gerivani department of public health, school of health, north khorasan university of medical sciences, bojnurd, iran.گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی خراسان شمالی، بجنورد، ایران. سیداسماعیل حاتمی، seyed esmaeil hatami addiction and behavioral sciences research center, north khorasan university of medical sciences, bojnurd, iran.مرکز تحقیقات اعتیاد و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی خراسان شمالی، بجنورد، ایران. حدیثه منادی زیارت، hadiseh monadi ziarat addiction and behavioral sciences research center, north khorasan university of medical sciences, bojnurd, iran.مرکز تحقیقات اعتیاد و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی خراسا نشمالی، بجنورد، ایران. احمد دلبری

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

اهداف سقوط مشکل عمده بهداشتی است و صدمات ناشی از آن یکی از علل مهم مرگ و معلولیت در سالمندان محسوب می شود. هدف از این مطالعه بررسی فراوانی سقوط در سالمندان و عوامل مرتبط با آن در شهر بجنورد بود. مواد و روش ها در سال 1394 این مطالعه مقطعی روی 288 سالمند 65 سال و بیشترِ ساکن شهر بجنورد و با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انجام شد. با همکاری مراکز مراقبت سالمندان، سالمندان بستری در بیمارستان و سالمندانی برای مطالعه انتخاب شدند که با خانواده زندگی می کردند. اطلاعات با استفاده از مصاحبه و چک لیست محقق ساخته ای جمع آوری شد که برای این مطالعه طراحی شده بود. متغیرهای این پژوهش علاوه بر اطلاعات جمعیت شناسی شامل این متغیرها بود: سابقه سقوط در شش ماه گذشته و متغیرهای مربوط به سلامت سالمندان و وضعیت بهداشت محیط محل زندگی آن ها. داده ها با استفاده از نسخه بیستم نرم افزار spss و آزمون های آماری تی مستقل و کای اسکوئر تحلیل شد. سطح معناداری 05/0≥ درنظرگرفته شد. یافته ها در این مطالعه شیوع سقوط در سالمندان شهر بجنورد 9/30درصد بود و 2/54درصد از نمونه ها را مردان و 8/45درصد را زنان با میانگین سنی 56/8±42/70 تشکیل می دادند. 75درصد از سالمندان بی سواد بودند. در زمان انجام مطالعه 1/10درصد سالمندان سیگار می کشیدند. میانگین تعداد نخ سیگار 20/3±03/7 در روز بود (کمترین2 نخ و بیشترین 10 نخ). میانگین مصرف دارو 98/1±44/2 قلم در روز بود (کمترین 1 قلم و بیشترین 8 قلم). 5/54درصد از سالمندان با خانواده و 8/27درصد در خانه سالمندان و 7/17درصد به تنهایی زندگی می کردند. ازنظر اشتغال 5/72درصد بیکار و 1/18درصد بازنشسته و 4/9درصد شاغل بودند. بیش از 50درصد سالمندان بیکار، از نهادهای حمایتی همچون کمیته امداد امام خمینی(ره) مستمری و خدمات دیگر دریافت می کردند. 1/55درصد از سقوط ها در داخل منزل یا مراکز مراقبت از سالمندان اتفاق افتاده بود. 4/92درصد سالمندان زیرپوشش بیمه های خدمات درمانی قرار داشتند. هیچ کدام از سالمندان مشروبات الکلی نمی نوشیدند. به ترتیب 4/49 و 5/22 و 1/28درصد سقوط بین ساعات 1:5 تا 12 صبح، 1:12 تا 18 عصر و 1:18 تا 5 شب و نیمه شب اتفاق افتاده است. همچنین 3/8درصد سابقه سکته قلبی، 9درصد سابقه سکته مغزی، 1/18درصد دیابت، 05/43درصد فشارخون و 9/4درصد کاهش وزن را گزارش کرده اند. در این مطالعه باتوجه به 05/0≥p بین وقوع حادثه سقوط و سن بالای 65 سال، مصرف داروهای خواب آور و آرام بخش، کمردرد، آرتروز، مشکلات راه رفتن، مشکلات نشستن و بلندشدن، مشکلات شنوایی و عوامل بهداشت محیطی همچون وضعیت پله ها و نرده های محل زندگی، وضعیت پوشش کف محل زندگی، وضعیت حمام محل زندگی، وضعیت سرویس بهداشتی محل زندگی و وضعیت روشنایی محل زندگی ارتباط معناداری وجود داشت. این در حالی است که بین سقوط و جنسیت، مصرف موادمخدر، تحصیلات، مصرف مشروبات الکلی، مشکلات بینایی رابطه معناداری مشاهده نشد (05/0 نتیجه گیری نتایج مطالعه نشان می دهد شیوع سقوط در سالمندان فراوان است. باتوجه به افزایش جمعیت سالمند در کشور و هزینه های زیاد درمانِ آنان، روش های مراقبت و پیشگیری باید بیشتر برای کاهش سقوط به کار برده شود. افزون براین کارشناسان مرتبط باید به طورمکرر ایمنی منزل را ارزیابی کنند.