ارزیابی بیولوژیکی مواجهه کارگران با فلزات سمی نیکل و سرب با استفاده از روش فاز جامد با جاذب کرموزورب ۱۰۲

منیره خادم، monireh khadem ph.d. student, department of occupational health engineering, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranدانشجوی دوره ی دکتری، گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران سید جمال الدین شاهطاهری، seyed jamaleddin shahtaheri ph.d. professor, department of occupational health engineering, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranاستاد، گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی تهران (tehran university of medical sciences) فریده گلبابایی، farideh golbabaei ph.d. professor, department of occupational health engineering, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranاستاد، گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی تهران (tehran university of medical sciences) عباس رحیمی فروشانی، abbas rahimi foroushani ph.d. associated professor, department of epidemiology and biostatistics, school of public health, tehran university of medical sciences; tehran, iranدانشیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی تهران (tehran university of medical sciences) محمدرضا گنجعلی زاده، mohammad reza ganj alizadeh ph.d. professor, center of excellence in electrochemistry, university of tehran, tehran, iranاستاد، پردیس علوم، مرکز عالی الکتروشیمی، دانشگاه تهرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی تهران (tehran university of medical sciences) فرنوش فریدبد، farnoush faridbod ph.d. assistant professor, center of excellence in electrochemistry, university of tehran, tehran, iranاستادیار، پردیس علوم، مرکز عالی الکتروشیمی، دانشگاه تهرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه تهران (tehran university)

Abstract

زمینه و هدف: هدف از این مطالعه تغلیظ و تخلیص نمونه های ادرار، مو و ناخن با استفاده از روش استخراج فاز جامد توسط جاذب کرموزورب 102 به منظور ارزیابی مواجهه­ی کارگران یک صنعت فلزی با نیکل و سرب می باشد. روش کار: در این مطالعه استخراج با استفاده فاز جامد توسط کرموزورب 102 جهت آماده سازی، تغلیظ و تخلیص نمونه های بیولوژیک ادرار، مو و ناخن کارگران شاغل در صنایع فلزی استفاده گردید. متغیر های مؤثر بر پاسخ روش بهینه سازی شدند. سپس دقت، صحت و تکرار پذیری روز به روز و در طول یک روز آن با استفاده از نمونه هایی با غلظت پایین، متوسط و بالای فلزات مورد نظر تأیید گردید. پس از استخراج سرب و نیکل از نمونه های واقعی کارگران، غلظت آنها توسط روش ولتامتری تعیین شد. نتایج: به دنبال بهینه سازی روش، سرب و نیکل با راندمان بیشتر از 94% از روی جاذب کرموزورب 102 بازیافت شدند. اگرچه غلظت نیکل و سرب در نمونه­های مو زیر حد تشخیص روش آنالیزی بود، در نمونه های ادرار و ناخن بالاتر از حدود مجاز مربوطه بودند. نتیجه گیری: استخراج فاز جامد روشی سریع و ساده برای پیش تغلیظ و جداسازی آنالیت ها از نمونه های بیولوژیک بوده و با توجه به غلظت پایین آنالیت و وجود عوامل مداخله کننده ی موجود در این گونه نمونه ها، می تواند در آماده سازی آنها مؤثر واقع گردد. این مطالعه کاربرد روش مذکور در ارزیابی های شغلی و تعیین مواجهه ی کارگران را مورد تأیید قرار داد.