اثربخشی برنامه غنی سازی ید: مروری بر مطالعات ملی یدرسانی نمک یددار
Abstract
غنیسازی ید گستره جهانی دارد. پایش برنامه ریزی شده برنامههای غنیسازی ید باید انجام شود تا اطمینان حاصل گردد که غنیسازی در سطح مطلوب انجام میشود. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی برنامه غنیسازی ید براساس دادههای مربوط به شیوع گواتر، میانه دفع ادراری ید کودکان سن مدرسه و وضعیت یدرسانی نمک یددار که در مطالعات ملی انجام شده و از زمان شروع غنیسازی ید تاکنون گزارش شده است، انجام شد. برای یافتن اطلاعات علمی منتشر شده سیستمهای نظارتی اختلالات ناشی از کمبود ید، اطلاعات مربوط به اختلالات ناشی از کمبود ید در سطوح ملی، جستجو در پایگاههای اطلاعاتی sid ،sciencedirect، pubmed، scopus و iranmedex و بدون در نظرگرفتن محدودیت زمانی، به دو زبان فارسی و انگلیسی انجام شد. یافتههای پژوهشهای ملی منتشر شده به دست آمده، خلاصه و تفسیر شد. با آن که شیوع گواتر، دفع ید ادراری بچههای سن مدرسه و وضعیت یدرسانی نمک یددار، معیارهای مورد نظر سند ملی تغذیه و امنیت غذایی را برآورده کرده است اما هنوز در چند استان عدم کفایت تغذیهای ید(میانه ادراری بالاتر یا پایینتر از حد مطلوب) مشاهده میشود. گرچه به نظر میرسد ایران به پیشرفتهای قابل توجهی در یددار کردن جهانی نمک و رسیدن به همه معیارهای حذف کمبود ید رسیده است، اما عدم کفایت تغذیهای ید مشاهده شده در برخی استانها به توجه و چارهجویی نیاز دارد. همچنان با توجه به اهمیت پایش برنامه غنیسازی در حفظ این موفقیت، انجام پایش پنجم ملی ضروری به نظر میرسد.