کاربرد روش های آمار مکانی در مدل های پیش بینی رویشگاه گونه های گیاهی
Abstract
هدف از این پژوهش، بررسی کارآیی روشهای آمار مکانی در تهیة نقشۀ خصوصیات خاک برای استفاده در مدلهای پیشبینی رویشگاه است. به این منظور، نمونه برداری از پوشش گیاهی به روش تصادفی- سیستماتیک از طریق پلات گذاری در امتداد 3 تا 5 ترانسکت 500-300 متری انجام شد. سطح پلات ها با توجه به نوع گونه های موجود به روش سطح حداقل بین 2 تا 100 متر مربع و تعداد آنها با توجه به تغییرات پوشش گیاهی و روش آماری 30 تا50 پلات تعیین شد. همچنین بر اساس نقشة واحدهای نمونه برداری، 120 پروفیل خاک حفر و از دو عمق 30-0 سانتیمتر و 80-30 سانتی متر نمونة خاک برداشت شد. خصوصیات خاک شامل سنگریزه، بافت، رطوبت اشباع، رطوبت در دسترس، آهک، گچ، ماده آلی، اسیدیته، هدایت الکتریکی و املاح محلول (سدیم، کلسیم، منیزیم، پتاسیم، کلر، کربنات، بی کربنات و سولفات) مورد اندازه گیری و آزمایش قرار گرفت. بعد از جمع آوری داده ها با استفاده از رگرسیون لجستیک، رابطة بین حضور گونة crnulaca monachantha با عوامل محیطی بررسی شد. برای تهیه نقشة پیش بینی رویشگاه این گونة گیاهی، ابتدا نقشة خصوصیات خاک با استفاده از روش های کریجینگ نقطهای، وزندهی معکوس فاصله و وزندهی نرمال فاصله در محیط نرم افزارهای gs+ و arc gis تهیه شد. برای ارزیابی دقت نتایج، از روش اعتبارسنجی متقابل (cross validation) با کمک دو پارامتر آماری میانگین انحراف خطا و میانگین مطلق خطا استفاده گردید. نتایج نشان داد که روش کریجینگ نقطه ای در متغیر سنگریزۀ عمق اول (یعنی 0 تا 30 سانتیمتر) با خطای 56/1 و انحراف 048/0 و گچ با خطای 176/0 و انحراف 006/0 دسیزیمنس بر متر، دقت بالاتری نسبت به دیگر روشهای مورد استفاده دارد. در نهایت با اعمال رابطة رگرسیون لجستیک به دست آمده بر لایه های اطلاعاتی، نقشۀ پیشبینی رویشگاه گونۀ c. monachanthaتهیه شد که دقت آن با ضریب کاپای 98/0 خوب ارزیابی شد.