Article

کاوشی در مباحث کلامی مجمع البیان

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

بررسی مباحث کلامی در تفسیر »مجمع البیان« اثر طبرسی است. نویسنده نخست به چگونگی طرح مباحث کلامی در مجمع البیان پرداخته و از چند نکته سخن گفته است: 1- مباحث کلامی به سه شکل مطرح است؛ الف - تعریف مفهوم، ب - اثبات یا نفی، ج - دفاع از یک عقیده و رفع شبهه. 2- دو بخش نخست حجم بیشتری از قسم سوم دارد با این تفاوت که بخش اول تکرار نشده است امّا بخش دوم از زوایای گوناگون تکرار شده است. 3- نوک پیکان انتقاد طبرسی به سمت جبرگرایان و در مرحله بعد معتزله است 4- از روایات اهل بیت )ع( در مباحث کلامی کمتر استفاده شده است و راز آن این است که طبرسی در مقام نفی یا اثبات بوده است تا تحلیل و ارائه یک نظریه کامل. 5- رویکرد کلامی طبرسی نقش زیادی در تفسیر آیات داشته است. 6- نوآوری طبرسی بیشتر در ساحت نقد و اثبات است تا پردازش تحلیلی یک نظریه و 7- برخی دیدگاه های طبرسی نادر و گاه قابل نقد است؛ مثل فضیلت فرشتگان، حبط عمل، ایمان. در ادامه، نویسنده فهرستی از موضوعات کلامی مطرح شده را ذیل چند محور آورده است: توحید، نبوت، معاد، انسان، امامت، ایمان و کفر، عقل و معرفت و... .

Similar items

  • کاوشی در مباحث کلامی مجمع البیان

    بررسی مباحث کلامی در تفسیر »مجمع البیان« اثر طبرسی است. نویسنده نخست به چگونگی طرح مباحث کلامی در مجمع البیان پرداخته و از چند نکته سخن گفته است: 1- مباحث کلامی به سه شکل مطرح است؛ الف - تعریف مفهوم، ب - اثبات یا نفی، ج - دفاع از یک عقیده و رفع شبهه. 2- دو بخش نخست حجم بیشتری از

  • بررسی و نقد اقوال اجماعی کلامی شیعه در تفسیر مجمع البیان (مورد پژوهی: زنده بودن شهدا، حبط عمل و لزوم عصمت امام)

    Article2025معرفت و بصيرت اسلاميقاسم بستانی، مینا شمخی، حسن احمدنیا، Ghasem Bostanee

    تفسیر مجمع البیان یکی از تفاسیر مشهور شیعه در سده ششم است که توسط علامه طبرسی نگارش یافته است. در بسیاری از تفاسیر فریقین، شاهد ذکر آرای اجماعی علما ذیل آیات قرآن کریم هستیم. آرای اجماعی علمای شیعه ذیل آیات با محتوای کلامی در تفسیر مجمع البیان در مواردی مانند «زنده بودن شهداء»، «

  • نقدی سندشناسانه بر احادیث مجمع البیان

    Articleفصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنینعمت‏ اللَّه صالحی نجف ‏آبادی

    سخن از درآمیختگی سخن غیر معصوم با معصوم در تفسیر مجمع البیان است. نگارنده دو حقیقت تلخ درباره تفسیر ثمین مجمع البیان را که عبارتند: از بی دقتی نسخه نگاران منابع روایی و حدیثی تفسیر مجمع البیان در نقل شخصیت های واقع در سند روایات و نقل اقوال که سبب بی راهه روی علامه طبرسی )ره( در

  • نقدی سندشناسانه بر احادیث مجمع البیان

    Article2002فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنینعمت اللَّه صالحی نجف آبادی

    سخن از درآمیختگی سخن غیر معصوم با معصوم در تفسیر مجمع البیان است. نگارنده دو حقیقت تلخ درباره تفسیر ثمین مجمع البیان را که عبارتند: از بی‌دقتی نسخه نگاران منابع روایی و حدیثی تفسیر مجمع البیان در نقل شخصیت‌های واقع در سند روایات و نقل اقوال که سبب بی‌راهه روی علامه طبرسی )ره( در

  • بازشناسی رهیافت کلامی مسئله معجزه در مجمع البیان طبرسی

    Article2019دو فصلنامه عقل و دینرضا نجفی، سید محمد تقی موسوی کراماتی، محمد علی راغبی

    معجزه از مسائل مهمی است که با نبوت پیوندی وثیق و ناگسستنی دارد. علامه طبرسی در مجمع البیان با نگاهی ویژه، ابعاد گوناگون معجزه را مورد بررسی قرار داده است. وی در بررسی‌های تفسیری در دو بخش عام و خاص مسئله معجزه را تبیین کرده است. معجزه و عقل‌گرایی، و معجزه برای غیر پیامبران، ازجمل

  • رویکرد ادبی - تفسیری مجمع البیان

    Articleفصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیمرتضی ایروانی

    بازکاوی روش طبرسی در برخورد با دانش نحو و چگونگی کار بست آن در تفسیر »مجمع البیان« است. شیخ طبرسی به عنوان یک مفسّر، مانند هر پژوهنده ای که در تعامل با دانش مورد پژوهش خود از روش و متد ویژه ای پیروی می کند، روش خاصی در زمینه نحو، در تفسیر مجمع البیان در پیش گرفته است. نویسنده، نخ