بررسی تطبیقی زن در نگاه جاهلیت، ادیان، اسلام و فمینیسم
Abstract
بررسی تطبیقی زن در ادیان قدیم، اسلام و فمینیسم است. زن در ادوار تاریخ حیات انسانی و در نگره های ادیان و مکاتب مختلف، در هویت، حقوق و ویژگی های خویش، نگاه های متفاوت و گوناگونی را بر تابیده است اما در هیچ منظری به اندازه دیانت اسلامی، واقع بینی نسبت به زن دیده نمی شود. نویسنده، نگرشهای مختلف چون باورهای جاهلی، زرتشتی، یهودی، مسیحی، اسلام، مکتب های فلسفی و فمینیستی معاصر، نسبت به زن را در یک بررسی تطبیقی به بحث گرفته است و در آغاز جایگاه زن در فرهنگ جاهلی، حق حیات و موجودیت زن در این فرهنگ را یادآور شده چنان که سنت ازدواج و حقوق مالی زن در این فرهنگ را نیز به کند و کاو نشسته و به این نتیجه رسیده است که در آن فرهنگ، زن نه از منزلت انسانی برخوردار بوده است و نه از اختیار و آزادی همسر گزینی و نه از حقوق اقتصادی، البته فرهنگ های غیر عربی معاصر با دوره عرب جاهلی نیز نگاه بهتر از این درباره زنان نداشتند؛ چه در یونان قدیم، زن در معرض خرید و فروش قرار می گرفت و در برخی از طوائف و قبایل، زنان از خوردن غذاهای لذیذ ممنوع بودند و در هندوستان زنان را با شوهر مرده شان زنده به گور می کردند، البته این چنین برخوردها با زنان منحصر به جوامع وحشی نبوده است بلکه، در جوامع متمدن چون مصر و آتن نیز رفتارهای غیر انسانی با زنان رواج و شیوع داشته است، همین سان در فرهنگ زرتشتی و یهودی، زن، موجود پلید و شرور شناخته می شده است و داستان آفرینش حوّا از دنده چپ آدم )ع( بر پایه همین نگره حکایت شده است. آیین مسیحی نیز در ایفای حقوق زن نتوانسته است چنان که باید کاری انجام دهد، زمینه ها و عوامل پیدایی جنبش فمینیسم در غرب و ایرادهایی که بر آن وارد است و نیز برشماری حقوق زن از منظر قرآن که به نظر نویسنده، انسانی ترین و عادلانه ترین نگاه به زن را دارد، پایان بخش این مقاله به شمار می رود.دیدگاه اسلامی درباره ازدواج، آفرینش آدم )ع( و حوا، هبوط آدم )ع( از بهشت، عادت زنانگی، مالکیت زنان، هم فکری زن و مرد، برابری زنان و مردان در کیفرها و نکوهش ها، پاداش و ثواب و همچنین شگفتی های وجودی زنان از منظر قرآن و پرورش شخصیت زن در نگره قرآنی، عناوین و نمونه هایی است که می تواند نشان نگاه مثبت قرآن به زن باشد.