سمیت تنفسی اسانس پوست پرتقال (.citrus sinensis (l روی حشرات کامل شپشه برنج sitophilus oryzae و شپشه آردtribolium castaneum
Abstract
با توجه به خسارت بالای آفات انباری و اثرسوء سموم شیمیایی، تحقیق در رابطه با استفاده از گیاهان و ترکیبات آنها برای کنترل این آفات امری ضروری به نظر می رسد. در این تحقیق سمیت تنفسی و دوام اسانس پوست پرتقال (. citrus sinensis (lروی حشرات کامل شپشه برنج (.sitophilus oryzae (l و شپشه آرد tribolium castaneum مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. اسانس از پوست خشک شده میوه مرکبات و با روش تقطیر با آب گرفته شد. آزمایش های زیست سنجی در ظروفی به حجم 40 میلی لیتر، در دمای ˚c2±25، رطوبت نسبی 5±65 درصد و تاریکی مطلق انجام شد. از کاغذ صافی واتمن شماره 1 به عنوان منبع متصاعد کننده اسانس استفاده شد. نتایج نشان داد با افزایش زمان و غلظت اسانس، میزان مرگ و میر در هر دو گونه افزایش می یابد. بر اساس داده ها، مقدار lc50 اسانس پس از گذشت 48 ساعت از تیمار روی شپشه برنج و شپشه آرد به ترتیب 25/264 و 45/71 میکرولیتر بر لیتر هوا محاسبه شد. دوام اسانس روی شپشه آرد (25روز) به طور معنی داری بالاتر از شپشه برنج (21 روز) بود. میزان lt50 و lt90 برای شپشه برنج به ترتیب 56/12 و 68/8 و شپشه آرد 37/15 و 51/11 روز به دست آمد. نتایج نشان داد اسانس پوست پرتقال سمیت تنفسی و دوام قابل قبولی روی دو آفت انباری ذکر شده دارد و می تواند به عنوان جایگزین ترکیبات شیمیایی برای کنترل این آفات مورد بررسی بیشتر قرار گیرد.