پیش بینی سلامت روان شناختی بر مبنای نظریۀ راهبردهای کنترل در پهنۀ زندگی در مناطق برخوردار و غیربرخوردار

سید حمیدرضا عریضی سامانی، دانشگاه اصفهان هاجر براتی، دانشگاه اصفهان

Abstract

پژوهش های اجتماعی، حاکی از وخامت سلامت روان شناختی افراد مناطق نابرخوردار است. راهبردهای کنترلی اشتیاق به هدف، می تواند در تبیین چرایی این وضعیت کارگشا باشد. پژوهش حاضر با همین هدف، یعنی پیش بینی سلامت روان شناختی بر مبنای نظریۀ راهبردهای کنترل در پهنۀ زندگی در مناطق برخوردار و نابرخوردار انجام شده است. نمونۀ پژوهش شامل 1188 نفر از کارکنان سازمان ها و شرکت های مختلف از سراسر ایران بوده است که از دو منطقه برخوردار و نابرخوردار انتخاب شدند. برای تعیین این مناطق، از نتایج حاصل از یک پژوهش دیگر استفاده شد که قبلاً انجام شده بود. دانشجویان روان شناسی دانشگاه اصفهان، بر اساس محل سکونت، در جمع آوری داده ها شرکت جستند. در انتخاب، از شیوۀ تصادفی استفاده نشد و با توجه به اهداف پژوهش شیوۀ همتاسای به کار گرفته شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس های تقاضاهای کاری، راهبردهای کنترلی و سلامت روان شناختی بودند. یافته ها نشان داد که سطوح تغییر در تقاضاهای کاری، استفاده از راهبردهای کنترلی اشتیاق به هدف و عدم اشتیاق به هدف در مناطق نابرخوردار بیشتر و سلامت روان شناختی در این مناطق کمتر است. رابطۀ بین تقاضاهای کاری و راهبردهای کنترلی عدم اشتیاق به هدف در این مناطق با سلامت روان شناختی، منفی بود و این رابطه در مورد اشتیاق به هدف، مثبت بود. بنابراین استفاده از راهبردهای کنترلی در شرایط محرومیت، می تواند اثرات منفی تغییر تقاضاهای مربوط به کار را در کوتاه مدت کاهش دهد اما در درازمدت به سلامت روان شناختی پایین تر منجر می گردد. abstract prediction of mental lealth based on the life span theory of control strategies in advanced and deprived areas hamidreza oreyzi hajar barati abstract: social research has raised serious concerns regarding mental health among people living in deprived areas. goal engagement control strategies can be useful in explaining the reason(s) behind this situation. the present study was conducted with the explicit aim of predicting mental health based on the life span theory of control strategies in advanced and deprived areas. the research sample consisted of 1188 employees working for different organizations and companies from all over iran, who had been selected from both advanced and deprived areas. results obtained from a previous study were used for determining these areas. given their geographical proximity, students of psychology at the university of isfahan participated in data collection. research instruments included work-related demands, control strategies & mental health scales. findings showed that changes in levels of job demands, goal engagement and lack of goal engagement control strategies is high and mental health is low in deprived areas. there was a negative correlation between work-related demands and lack of goal engagement control strategies in such areas with the mental health variable. there was also a positive correlation between goal engagement control strategies and mental health. thus, the use of control strategies under conditions of deprivation can mitigate the negative effects of changes in work-related demands in short term, but will lead to lower long-term mental health.