ارزیابی اثرات توسعه حمل و نقل عمومی (مترو و brt) بر کاربری زمین شهری ) نمونه موردی: منطقه ۷ شهرداری تهران (
Abstract
پیوند میان حملونقل و کاربری زمین از اصول بنیادین در برنامهریزی حملونقل شهری محسوب میشود و به طور جدایی ناپذیری در ارتباط با یکدیگر قرار میگیرد. شناخت این پیوندها پیش از گسترش سیستمهای حمل و نقل ضمن هدایت توسعه و تقلیل بیعدالتی های فضایی در شهرها میتوانند منجر به وضع قوانین و مقررات کاربری زمین کنشگرایانه شوند. بر این اساس در این پژوهش، تأثیرات شبکه حمل و نقل عمومی (مترو وbrt) بر کاربری زمین در منطقه 7 شهرداری تهران مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا برای هر یک از متغیرهای عمده تحقیق شاخص هایی تعریف و با استفاده از آزمون اسپیرمن به مقایسه شاخص ها و میزان همبستگی آنها در یک بازه زمانی ده ساله (1390-1380) پرداخته شده است. مقایسه این شاخص ها نشان دهنده رابطه مستقیم ودر مواردی رابطه معکوس بین متغیرهای تحقیق است. همچنین در ادامه از مدل swot برای شناسایی نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصت های منطقه در رابطه با حمل و نقل عمومی و در نهایت از مدل qspm (quantitative strategic planning matrix) جهت تکمیل و ارائه استراتژیهای پیشنهادی مدد گرفته شده است. نتایج کلی تحقیق بیانگر تأثیرگذاری حمل و نقل عمومی (یعنی مترو و brt ) بر کاربری زمین در راستای تبدیل و یا تغییر کاربری ها در منطقه بوده است. به طورکلی میتوان بیان نمود که این روند موجبات دسترسی آسان به حملونقل عمومی گشته و باعث ترغیب توسعه و تحولات ساختار کالبدی منطقه شده است. از اثرات توسعه حملونقل همگانی در این منطقه میتوان به کاهش سهم کاربریهای مسکونی و در مقابل افزایش سهم کاربری های تجاری و اداری، آموزشی، بهداشتی و فضای سبز اشاره کرد.