کانی شناسی، زمین شیمی و دما- فشار سنجی گارنت آمفیبولیت های مجموعه دگرگونی دلبر، بیارجمند (جنوب شرق شاهرود)
Abstract
مجموعهی آذرین- دگرگونی دلبر در 130 کیلومتری جنوب شرقی بیارجمند، در حاشیهی شمالی منطقهی ایران مرکزی قرار گرفته است. در این مجموعه سنگهای دگرگون مختلف (متاپسامیت، متاگریوک، متاپلیت، مرمر و آمفیبولیت) و تودههای کوچک و بزرگ گرانیتی- لوکوگرانیتی میلونیتی شده رخنمون دارند. شواهد صحرایی و سنگنگاشتی نشان دهندهی تغییر و شکلگیریهای ناشی از افزایش دما و فشار دگرگونی از فیلیتها و میکاشیستها بهسمت گنیسهای گارنتدار در توالی و نیز متاپلیتی و از آمفیبول شیست تا ارتو- آمفیبولیت و گارنت آمفیبولیت در متابازیت هاست. بررسیهای دما- فشارسنجی انجام شده بر اساس شیمی کانیهای گارنت، آمفیبول و پلاژیوکلاز در سنگهای گارنت آمفیبولیتی، گسترههای دمایی ˚c693 -529 و گسترهی فشار 9/12-6/9 کیلوبار را نشان میدهند که بیانگر شرایط رخساره آمفیبولیت تا آمفیبولیت بالایی و رسیدن به آستانهی ذوب بخشی در گروه متابازیتی است. شواهد صحرایی و ژئوشیمیایی نشان میدهند که سنگ مادر آمفیبولیتها، دایکهای دیابازی و گدازههای بازی- حدواسط بودهاند. ماگمای سازندهی این سنگها از nb, ti و zr تهیشدگی و از pb و عناصر lile غنیشدگی داشته و دارای ماهیت آهکی-قلیایی بوده است. این ماگما از گوشتهی لیتوسفری زیر قارهای ریشه گرفته و در حوضهی کششی پشت کمانی اواخر نئوپروتروزوئیک – اوایل کامبرین ایران مرکزی جایگزین شده است.