اثر تیمارهای ایندول بوتیریک اسید، باکتریایی و قارچی بر ریشه زایی قلمه های زالزالک ایروانی (crataegus pseudoheterophylla pojark.)
Abstract
پژوهش پیش رو به منظور یافتن شیوه نامه مناسب برای ریشه زایی و تولید نهال زالزالک ایروانی (crataegus pseudoheterophylla pojark.) از طریق قلمه چوب سخت با تیمارهای ایندول بوتیریک اسید (iba)، باکتریایی و قارچی با دو منشأ متفاوت جست و نهال انجام شد. قلمه ها در دو آزمایش جداگانه در قالب طرح کامل تصادفی با 11 تیمار و سه تکرار 10 تایی در بستر شاسی گرم کشت شدند. تیمارها شامل قرار دادن انتهای قلمه در 5/3 درصد وزنی حجمی آب اکسیژنه (h2o2) و سپس کاربرد iba با غلظت های صفر (شاهد)، یک، دو، سه، پنج، هشت و 10 گرم در لیتر، قرار دادن انتهای قلمه در محلول چهار گرم در لیتر iba و سپس قرار دادن در سوسپانسیون باکتریایی (agrobacterium rhizogenes a13، pseudomonas fluorescens 169 وbacillus subtilis fzb24) و مایه تلقیح قارچی glomus intraradicesبود. در آزمایش اول قلمه هایی با منشأ جست در بستر شاسی کشت شدند و پس از گذشت سه ماه در شرایط عرصه بازکاشت نهال ها انجام شد و خصوصیات ریشه زایی نهال ها پس از گذشت یک فصل رویشی ارزیابی شد. در آزمایش دوم از نهال های تولیدشده از آزمایش اول قلمه تهیه شد و آزمایش در شرایط گلخانه و عرصه و با تیمارهایی همانند آزمایش اول انجام شد. نتایج نشان داد که در آزمایش اول بیشترین درصد ریشه زایی در ترکیب h2o2 با غلظت سه گرم در لیتر iba و بیشترین مشخصه های سطح ریشه، سطح ویژه برگ، وزن خشک نهال، ارتفاع و کلروفیل مربوط به تیمار ترکیبی iba با سوسپانسیون باکتریایی a. rhizogenes بود. در آزمایش دوم، بیشترین درصد ریشه زایی در تیمارهای ترکیب h2o2 باغلظت سه گرم در لیتر و پنج گرم در لیتر iba و تیمار ترکیبی iba با سوسپانسیون باکتریایی a. rhizogenes مشاهده شد.