پایگاه اقتصادی ـاجتماعی و نگرش به مشارکت سیاسی (مطالعه موردی: شهر خرم آباد)
Abstract
مشارکت شرایطی را فراهم می کند که در آن همه شهروندان صرف نظر از تعلقات قوم مدارانه و یا علایق و اعتقادات شخصی شان متناسب با سطح مهارت و توانمندی های ذهنی در تمام پدیده های اجتماعی تأثیرگذار باشند. یکی از جنبه های مهم مشارکت، مشارکت سیاسی است. استقرار نظام دموکراتیک نیازمند زمینه های فرهنگی و اجتماعی مناسبی است از این رو مطالعه علمی این زمینه ها هم می تواند چگونگی نیل به دموکراسی را روشن کند و هم این که در شناخت و معرفی الگوهای مشارکت سیاسی متناسب با نظام اجتماعی کشور کارساز باشد. کنش ها، ارتباطات و همچنین نوع و سطح مشارکت سیاسی افراد در هر جامعه ای به میزان زیادی متأثر از تفاوت های اقتصادی ـاجتماعی آن ها است. در این تحقیق کوشیده ایم به این سؤال مهم پاسخ دهیم که آیا بین متغیر پایگاه اقتصادی ـاجتماعی با نوع نگرش به مشارکت سیاسی رابطه معناداری وجود دارد؟ متغیر وابسته در این پژوهش، مشارکت سیاسی است که در شش سطح فعالیت حزبی و انتخاباتی، تماس با صاحب منصبان، ارسال پیام برای مسئولان، اقدام برای حل معضلات اجتماعی، کنش اعتراض آمیز و کنش رأی دهی مورد سنجش قرار گرفته است. متغیر مستقل تحقیق، پایگاه اقتصادی ـاجتماعی است که با سه شاخص میزان سواد، میزان درآمد و منزلت شغلی محاسبه شده است. جهت سنجش نگرش به مشارکت سیاسی جامعه آماری پژوهش، از فن پرسش نامه به مثابه اصلی ترین ابزار گردآوری اطلاعات در تحقیقات پیمایشی استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش کلیه افراد 18 سال و بالاتر ساکن شهر خرم آباد است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 384 نفر به عنوان نمونه تعیین شد. روش نمونه گیری این پژوهش روش طبقه ای و خوشه ای چندمرحله ای است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که بین پایگاه اقتصادی ـاجتماعی مردم شهر خرم آباد و نگرش آنان به مشارکت سیاسی رابطه معناداری وجود دارد. یافته ها نشان می دهند پاسخ گویانی که دارای پایگاه اقتصادی ـاجتماعی پایین هستند با مشارکت سیاسی مخالفت بیشتری داشته اند.