طراحی الگوی برنامه ریزی عملیاتی برای سطح اول شبکه های بهداشتی درمانی ایران
Abstract
مقدمه: این پژوهش بهمنظور طراحی الگوی برنامهریزی عملیاتی برای سطح اول شبکههای بهداشتی درمانی ایران در سال 1387 انجام گرفت. مواد و روشها: در این مطالعه کاربردی که به شیوه توصیفی- تطبیقی انجام شده است تعدادی از کشورها و سازمانهای بین المللی دارای نظام فراگیر برنامهریزی و تعدادی از سازمانهای منتخب داخلی مورد بررسی قرار گرفتند. دادههای مورد نیاز کشورهای منتخب، از طریق فرم جمعآوری دادهها و در سازمانهای داخلی از طریق مصاحبه گردآوری شده و الگوی اولیه بر اساس آنها ارایه گردید. الگو از طریق روش دلفی به آزمون گذاشته شده و با نظر خبرگان تغییرات لازم در آن صورت گرفته و الگوی نهایی ارایه گردید. نتایج: کلیه سازمانهای خارجی و منتخب داخلی دارای سیستم برنامهریزی بوده ولی هیچیک از واحدهای سطح اول مراقبتهای بهداشتی ایران دارای سیستم برنامهریزی منسجم نبوده و از الگوی خاصی پیروی نمیکردند. در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ایران نیز از سال 1387 الگویی نرمافزاری برای برنامهریزی عملیاتی در سطح ستادی مورد استفاده قرار گرفته ولی در سطوح پایینتر بهخصوص مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی الگویی وجود نداشت. در کلیه کشورهای منتخب الگوی برنامهها شامل عنوان، اهداف یا نتایج مورد انتظار، زمانبندی، فعالیتها و نظام بودجهبندی و پایش و ارزشیابی بوده ولی در الگوهای رایج کشور ایران گرچه اجزای یادشده وجود داشت ولی مبناهای علمی در تدوین برنامههای عملیاتی به چشم نمیخورد. مکانیزم طراحی برنامهریزی پیشنهادی اولیه دارای 8 مرحله بوده که پس از سه مرحله نظرسنجی خبرگان 7 مرحله مورد تأیید قرار گرفت. نتیجهگیری: بهرهگیری از الگوی برنامهریزی عملیاتی پیشنهادی میتواند به بهبود شاخصهای عملکردی سطح اول شبکههای بهداشتی درمانی ایران منجر گردد.