بررسی اثر احتمالی دانه شنبلیله بر گرگرفتگی زنان یائسه

سویل حکیمی، s hakimi faculty of nursing and midwifery, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran, tel: (0411) 2330316, fax: (0411) 2330316آذربایجان شرقی، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز تلفن و نمابر: 2330316 (0411) سکینه محمد علیزاده چرندابی، s mohammad alizadeh faculty of nursing and midwifery, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran2- کارشناس ارشد مامایی، مربی دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز عباس دل آذر، a delazar school of pharmacy and drug applied research centre, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran3- دانشیار، گروه فارماکوگنوری، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، مرکز تحقیقات کاربردی دارویی فاطمه عباسعلیزاده، f abbasalizadeh school of medicine, tabriz uuniversity of medical sciences, tabriz, iran4- استادیار، جراح متخصص زنان و زایمان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز رقیه بامداد مقدم، r bamdad mogaddam petroleum industrial health organization, tabriz, iran5- جراح متخصص زنان و زایمان، مرکز بهداشت شرکت نفت محمدرضا سیاهی، mr siiahi school of pharmacy, tabriz university of medical science, tabriz, iran6- استادیار، گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز پروین مصطفی قره باغی

Abstract

مقدمه: شایع ترین مشکل زنان یائسه گرگرفتگی است. گرگرفتگی کیفیت خواب را برهم زده و توانایی زن را برای کنار آمدن با استرس ها و مشکلات روز بعد کاهش می دهد. در حال حاضر درمان جایگزینی استروژن رایج ترین شیوه درمان این مشکل است که به علت خطرات احتمالی آن باعث نگرانی شده است. فقط حدود ٥/١٢ درصد زنان یائسه به طور صحیح هورمون درمانی می شوند. یکی از درمان های جایگزینی مطرح فیتواستروژن ها هستند. هدف: شنبلیله یکی از گیاهانی است که حاوی ترکیبات فیتواستروژنی است ولی تا به حال تاثیر آن بر نشانه های زودرس یائسگی بررسی نشده است. در این بررسی اثر دانه شنبلیله بر گرگرفتگی زنان یائسه سنجیده شده است. روش بررسی: در این بررسی نیمه تجربی 2 گروه 25 نفری از زنان بعد از یائسگی مورد و شاهد انتخاب شدند. به زنان گروه مورد، روزانه 6 گرم دانه شنبلیله تبدیل شده به گرانول به مدت ٨ هفته و به زنان گروه شاهد دو دوره 25 روزه استروژن کونژوگه تجویز گردید. قبل از شروع درمان، 4 و ٨ هفته بعد از درمان تعداد دفعات گرگرفتگی و نمره نشانه های وازوموتور (شامل شدت گرگرفتگی و تعریق شبانه) برای گروه های مورد و شاهد محاسبه و نمرات مذکور با استفاده از آزمون های t مستقل یا من ویتنی و نمرات قبل از درمان، 4 و 8 هفته بعد از درمان در داخل هر گروه با استفاده از آزمون های آنالیز واریانس تکرار شونده و t زوج یا آزمون فریدمن و ویلکاکسون مورد مقایسه قرار گرفت. یافته ها: از نظر تعداد دفعات گرگرفتگی و نمره نشانه های وازوموتور بین دو گروه مورد و شاهد در زمان قبل از شروع درمان تفاوت معنی داری وجود نداشت (05/0p>)، ولی در 4 و ٨ هفته بعد از درمان تعداد دفعات گرگرفتگی و نمره نشانه های وازوموتور زنان گروه شاهد به طور معنی دار کمتر از گروه مورد بود (به ترتیب با 001/0p= و 001/0p=). در زنان گروه مورد تعداد دفعات گرگرفتگی و نمره نشانه های وازوموتور در 4 و 8 هفته بعد از درمان نسبت به قبل از درمان به طور معنی دار کاهش یافته بود (به ترتیب با 001/0p= و 001/0 p=). نتیجه گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، احتمال می رود مصرف دانه شنبلیله به مدت 4 و 8 هفته در تخفیف تعداد دفعات گرگرفتگی و نمره نشانه های وازوموتور موثر باشد ولی این تاثیر کمتر از تاثیر هورمون درمانی جایگزینی است. جهت قضاوت دقیق تر در این زمینه لازم است بررسی های بیشتری به صورت تصادفی دوسویه کور و با داشتن گروه کنترل مصرف کننده دارونما انجام گیرد.