تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل مراحل تغییر بر عملکرد زنان باردار در ارتباط با سلامت دهان و دندان
Abstract
مقدمه: تحقیقات نشانگر اطلاعات ناکافی و عملکرد نامناسب زنان باردار و شیوع نسبتاً بالای پوسیدگی های دندانی و سایر بیماری های پریودنتال در آنها است. هدف مطالعه حاضر تعیین اثر مداخله آموزشی بر عملکرد زنان باردار در ارتباط با سلامت دهان و دندان با کاربرد مدل مراحل تغییر بود. مواد و روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی شاهدار تصادفی بود که در نیمه اول سال 1392 انجام شد. با استفاده از روش نمونه گیری چندمرحله ای، 130 نفر از زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر قزوین برای شرکت در مطالعه انتخاب شدند. داده های دموگرافیک، سوالات مربوط به سازه های مدل مراحل تغییر و عملکرد زنان باردار نسبت به بهداشت دهان و دندان با استفاده از پرسشنامه خودایفا روا و پایا قبل و بعد از مداخله آموزشی، گردآوری شد. بر اساس نیازسنجی و با توجه به سازه های مدل، 3 جلسه بحث گروهی 45 دقیقه ای به همراه سخنرانی، پرسش و پاسخ و ارائه پمفلت برای گروه تجربی برگزار شد. نهایتاً داده ها وارد نرم افزار spss شد و با آزمون های آماری کای دو، تی مستقل و زوجی، ویلکاکسون و من ویتنی تجزیه و تحلیل شد. (05/0= α). یافته ها: میانگین خودکارآمدی (از 4/6 ± 6/23 به 6/8 ± 5/39 )، مراحل آمادگی (7/0 ± 2/4 به 9/0 ± 6/1)، منافع (از 0/9 ± 2/29 به 3/12 ± 4/51) و فرایندهای تغییر (از 1/8 ± 9/27 به 5/10 ± 4/54 ) افزایش و میانگین هزینه ها (از 7/5 ± 4/24 به 0/7 ± 7/11) پس از آموزش در گروه تجربی کاهش یافت (001/0 >p). همچنین میانگین عملکرد (از 8/6 ± 0/49 به 4/9 ± 6/73) زنان باردار در ارتباط با بهداشت دهان و دندان نیز در گروه تجربی به طور معنی داری افزایش یافت (001/0 >p) نتیجه گیری: مداخله آموزشی با بکارگیری تئوری مراحل تغییر در زنان باردار قادر است رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت دهان و دندان را بهبود بدهد و عوامل مستعد کننده و زیربنای پذیرش رفتار بهداشتی را به طور مطلوب بپروراند.