بررسی نحوه مصرف داروهای پیشگیری زخم ناشی از استرس در بخش مراقبت های ویژه کودکان بیمارستان بوعلی سینا ساری

محمدرضا رافتی، mohammadreza rafati associate professor, department of clinical pharmacy, pharmaceutical sciences research center, faculty of pharmacy, mazandaran university of medical sciences, sari, iranدانشیار، مرکز تحقیقات علوم دارویی، گروه داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران حسن کرمی، hasan karami associate professor, department of pediatrics, faculty of medicine, mazandaran university of medical sciences, sari, iranساری: خیابان پاسداران، مرکز آموزشی درمانی بوعلی سینا افشین شیوا، afshin shiva assistant professor, department of clinical pharmacy, school of pharmacy, urmia university of medical sciences, urmia, iranاستادیار، گروه داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران فاطمه بابازاده، fatemeh babazadeh pharm.d candidate, faculty of pharmacy, mazandaran university of medical sciences, sari, iranدانشجو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران الهام متولیان، elham motevallian bsc in nursing, mazandaran university of medical sciences, sari, iranکارشناس پرستاری، بخش مراقبت های ویژه اطفال، بیمارستان بوعلی سینا، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

سابقه و هدف: زخم ناشی از استرس یا بیماری مخاطی وابسته به استرس (stress related mucosal disease)، عامل مهم ایجاد عوارض و مرگ در بخش مراقبت‏های ویژه می‏باشد. عدم پیشگیری دارویی از زخم‏های وابسته به استرس‏های فیزیولوژیک، منجر به افزایش نقص عضو و مرگ و میر شده و استفاده غیر ضروری از داروهای مورد استفاده، بیماران را در معرض عوارض مهم و نیز تحمیل هزینه‏های اضافی قرار می‏دهد. هدف از این مطالعه بررسی نحوه مصرف داروهای مورد استفاده در پیشگیری زخم‏های ناشی از استرس در بخش مراقبت‏های ویژه اطفال در بیمارستان آموزشی-درمانی بوعلی سینا ساری بود. مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی طی سال 1393 در بخش مراقبت‏های ویژه کودکان بیمارستان بوعلی سینا ساری بر روی بیمارانی که داروی پیشگیری زخم ناشی از استرس دریافت کرده بودند، انجام شد. اطلاعات بیماران و شاخص‏های فیزیولوژیک در ارتباط با موارد مصرف داروهای پیشگیری از زخم‏های ناشی از استرس، مقدار تجویزی، فواصل و مدت مصرف بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها، نرم افزار spss16 و 05/0p< به عنوان اختلاف معنی‏دار در نظر گرفته شد. یافته ها: از میان 78 بیمار بستری شده، 40 بیمار حداقل یک داروی پیشگیری زخم ناشی از استرس را دریافت کردند و رانیتیدین معمول‏ترین داروی مصرفی بود (85 درصد بیماران). شایع‏ترین علل تجویز این داروها به ترتیب سپسیس (20 درصد)، npo (nothing per oral) همراه با تشنج (20 درصد)، npo به تنهایی (15 درصد)، انتوباسیون (5/12 درصد) و کوآگولوپاتی (5/7 درصد) بودند. بر اساس گایدلاین، تنها برای 5/42 درصد از بیماران، داروی پیشگیری زخم ناشی از استرس، به درستی تجویز شد. استنتاج: در این مطالعه، 5/57 درصد بیماران بدون وجود اندیکاسیون، داروهای پیشگیری زخم ناشی از استرس دریافت کردند. بنابراین توجه عملی بیش‏تر نسبت به اجرای گایدلاین‏ها جهت کاهش مصرف داروهای پیشگیری زخم ناشی از استرس نیاز می‏باشد.