جداسازی و تعیین هویت انگل لیشمانیا میجر و لیشمانیا تورانیکا در پشه خاکی فلبوتوموس پاپاتاسی استان گلستان
Abstract
سابقه و هدف: بیماری لیشمانیوز یکی از بیماری مهم مناطق گرمسیری در جهان و ایران می باشدکه علی رغم تلاش های گسترده برای ساخت واکسن تاکنون موفقیتی به همراه نداشته و دیگر روش های متداول کنترل نیز نتوانسته است از گسترش روز افزون بیماری بکاهد. لذا شناخت و تعیین هویت انگل لیشمانیا در ناقل با استفاده از روش های نوین مولکولی هدف اصلی تحقیق است، تا بتوان با تعیین هویت انگل و دیگر خصوصیات اکولوژی و بیولوژی ناقل، برای کنترل بیماری به صورت منطقه ای برنامه ریزی کرد. مواد و روش ها: پشه های خاکی با استفاده از تله چسبان و تله نورانی صید شدند، سپس سر و انتهای بدن پشه های خاکی جدا و روی لام مونته قرار گرفت و با استفاده از میکروسکوپ و کلید تشخیصی گونه های آن ها تعیین شد. از شکم و سینه برای استخراج dna استفاده شد. انگل لیشمانیا با استفاده از ژن its-rdna ردیابی و با روش آنالیز هضم آنزیمی (rflp) و نیز تعیین توالی شناسایی شد. یافته ها: از 168 پشه خاکی فلبوتوموس پاپاتاسی صید شده، تعداد 18 عدد دارای آلودگی لیشمانیایی با دو گونه انگل لیشمانیا میجر یا تورانیکا بودند که پس از تکثیر ژن its-rdna و با nested pcr و rflp و تعیین توالی،این یافته مورد تأیید قطعی قرار گرفت. استنتاج: با استفاده از روش های نوین مولکولی، لیشمانیا میجر به عنوان عامل و فلبوتوموس پاپاتاسی به عنوان ناقل اصلی لیشمانیوز جلدی روستایی در ایران و منطقه ترکمن صحرا مورد تأیید مجدد قرار گرفت. وجود لیشمانیا تورانیکای غیربیماری زا در فلبوتوموس پاپاتاسی و مخازن حیوانی، می تواند نقش این انگل را در دوام و پایداری سیکل بیماری مطرح سازد.