بهکارگیری مدل جمعیتعمیمیافته در تعیین نوع ارتباط عوامل خطر رتینوپاتی در بیماران دیابتی شهر تهران
Abstract
زمینه و هدف: یکی از مهم ترین عوارض دیابت، رتینوپاتی ( retinopathy ) دیابتی است که سالانه باعث کوری 10 هزار نفر میشود. مطالعات مختلفی به بررسی عوامل خطر رتینوپاتی در بیماران دیابتی پرداختهاند. این تحقیق نیز به منظور بررسی روابط بین عوامل خطر رتینوپاتی و وضعیت ابتلا به این بیماری انجام شده است. در این مطالعه تلاش شده است تا با بهکارگیری مدل جمعی تعمیم یافته، کیفیت پیشبینی متغیر وابسته را به حداکثر رسانده و روابط غیرخطی و غیریکنواخت بین پاسخ و متغیرهای توضیحی، کشف گردد. روش کار: این پژوهش مقطعی، تحلیلی بر روی 367 بیمار دیابتی شرکتکننده در فراخوان ارزیابی رتینوپاتیشهر تهران انجام شد. شرکتکنندگان برای تعیین ویژگی ها، شرایط پزشکی و داروهایشان مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت، از مجموعه دادهای شامل شش متغیر توضیحی پیوسته سن، طول مدت ابتلا به دیابت، شاخص توده بدنی، هموگلوبین a1c ، کلسترول , فشارخون سیستولیک و متغیر پاسخ وجود رتینوپاتی، برای به دست آمدن مدلهای جمعی تعمیمیافته و رگرسیون لجستیک( logistic regression )دوحالتی استفاده شد. برازش مدل به وسیله نرم افزار mgcvr انجام شد. یافته ها: در این مطالعه120 نفر (33%) از بیماران به رتینوپاتی مبتلا بودند و 247 نفر (67%) رتینوپاتی نداشتند. نتایج حاصل از مدل جمعی تعمیمیافته حاکی از تاثیرگذاری طول مدت ابتلا به دیابت (001/0> p )، هموگلوبین a1c (004/0= p ) و فشارخون سیستولیک (032/0= p ) بر رتینوپاتی بود. بهعلاوه نشان داده شد که طول مدت ابتلا با یک رابطه خطی، هموگلوبین a1c با تابع درجه چهار و فشارخون با تابع درجه دو با رتینوپاتی دیابتی ارتباط دارند. نتیجه گیری: علاوه بر تعیین عوامل خطر رتینوپاتی دیابتی , نشان داده شد که مدل جمعی تعمیمیافته توانایی شناسایی روابط غیرخطی بین متغیرها را داراست. بنابراین , این مدل با اطلاعات بیشتری از روابط بین دادهها، کیفیت پیشبینی پاسخ را به حداکثر میرساند.