ارزیابی ریسک محیط زیستی سد گتوند علیا در مرحلۀ بهره برداری با استفاده از روش تلفیقی آنالیز مقدماتی خطر و تکنیک efmea
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
سد گتوند علیا یکی از طرح های بزرگ عمرانی کشور است که در استان خوزستان و روی رودخانۀ کارون بین مسجد سلیمان و سد تنظیمی گتوند در کیلومتر 8/382 از مصب رودخانۀ کارون و در 25 کیلومتری شمال شهرستان شوشتر احداث شده است. این تحقیق به منظور شناسایی و ارزیابی ریسک سد گتوند علیا در فاز بهره برداری به انجام رسید. در این مطالعه پس از شناسایی فعالیت های سد در فاز بهره برداری به منظور شناسایی عوامل ریسک از روش آنالیز مقدماتی خطر موسوم به pha استفاده شد و ریسک های به دست آمده در قالب 5 دستۀ ریسک های فیزیکی- شیمیایی، بیولوژیکی، اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی، ریسک های ایمنی- بهداشتی و طبیعی طبقه بندی شدند. در این مرحله پس از شناسایی ریسک ها عوامل مولد ریسک به کمک روش efmea ارزیابی شدند. در این تحقیق برای اولویت بندی عوامل ریسک از نرم افزار spss استفاده شد و ریسک ها بر اساس شدت اثر، احتمال وقوع و گسترۀ آلودگی اولویت بندی شدند. نتایج این مطالعه نشان می دهند که در تکنیک efmea شورشدن آب به علت گنبد نمکی و در اثر فعالیت آبگیری مخزن، فرسایش و رسوب در پایین دست سد به علت تأمین منابع قرضه و ایجاد پساب و فاضلاب انسانی به علت فعالیت توریسم دارای سطح ریسک بالا و به ترتیب با عدد اولویت ریسک (rpn) 320، 288 و 256، به منزلۀ رتبه های اول تا سوم معرفی شدند و کمترین عدد اولویت ریسک مربوط ایجاد محیط مناسب برای رشد و تکثیر حشرات (امکان تکثیر پشۀ آنوفل) به علت آبگیری مخزن سد و فشرده شدن خاک به علت توسعۀ کشاورزی و تردد ماشین آلات سنگین با عدد اولویت ریسک 90 معرفی شد.