تعیین فراوانی و علل مرگ و میر مادران باردار استان هرمزگان طی سال های ۱۳۹۰-۱۳۸۴

مینو مینو رجایی، minoo rajaee associate professor , department of obstetrics and gynecology, persian gulf fertility and infertility research center, school of medicine, hormozgan university of medical sciences, bandar abbas, iran.دانشیار گروه زنان و مامایی، مرکز تحقیقات باروری و ناباروری خلیج فارس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان (hormozgan university of medical sciences) شهرام شهرام زارع، shahram zare associate professor, department of community medicine, school of medicine, hormozgan university of medical sciences, bandar abbas, iran.دانشیار گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان (hormozgan university of medical sciences) سکینه سکینه دادیپور، sakineh dadipour m.sc. student of health education, mother and child welfare research center, school of health, hormozgan university of medical sciences, bandar abbas, iran.دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات مراقبت های مادر و کودک، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان (hormozgan university of medical sciences) صغری صغری فلاحی، soghra fallahi ph.d. student of molecular medicine, cellular and molecular research center, school of medicine, hormozgan university of medical sciences, bandar abbas, iran.دانشجوی دکترای تخصصی پژوهشی پزشکی مولکولی، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان (hormozgan university of medical sciences) فرزام فرزام رجایی، farzam rajaee resident of anesthesiology, school of medicine, shiraz university of medical sciences, shiraz, iran.دانشجوی دکترای تخصصی بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی شیراز (shiraz university of medical sciences) فاطمه فاطمه پوراحمد گوربندی، fatemeh pourahmad m.sc. of midwifery, school of nursing and midwifery, hormozgan university of medical sciences, bandar abbas, iran.کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان (hormozgan university of medical sciences) سهیلا سهیلا مرادی

Abstract

مقدمه: یکی از مهمترین شاخص های توسعه هر جامعه، میزان مرگ و میر مادران می باشد، زیرا از یک سو نشان دهنده تأثیر مراقبت های بارداری و از سوی دیگر بیانگر اوضاع اقتصادی و اجتماعی هر جامعه است. مطالعه حاضر با هدف تعیین فراوانی و علل مرگ و میر مادران استان هرمزگان در فاصله سال های 1390-1384 انجام شد. روش­کار: مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی- تحلیلی و مقطعی است. جامعه پژوهش آن را تمام مادران بارداری که از فروردین سال 1384 لغایت اسفند سال 1390 در استان هرمزگان فوت کرده بودند تشکیل می داد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته و روش جمع آوری اطلاعات پرونده مادران، نتایج پرسشگری های تیم های کارشناسی معاونت بهداشتی و درمان بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری spss (نسخه 16) و آزمون های کای دو و آنووا انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته­ها: فراوانی مرگ و میر مادران، 91 مورد و میزان آن 7/39 نفر به ازای هر صد هزار تولد زنده بود. بیشترین موارد مرگ مادران در سال 1389 (19 مورد) و کمترین آن در سال 1388 (10 مورد) بود. بیشترین تعداد متوفیان در بین ساکنین روستا (4/60%) و زنان با حداقل یک عامل خطر در بارداری (7/74%) مشاهده شد. 70 نفر (9/76%) در مقطع پس از زایمان فوت کردند. شایعترین علت مرگ مادری، خونریزی (1/34%) بود. علت مرگ مادران با نوع زایمان (001/0>p)، تعداد بارداری (001/0>p) و عوامل خطر در دوران بارداری (022/0=p) ارتباط آماری معنی داری داشت. نتیجه­گیری: افزایش کیفیت خدمات مامایی در مناطق روستایی، مراقبت مستمر از مادران پرخطر، مراقبت های اورژانسی و پیگیری مادران در دوره پس از زایمان، در کاهش مرگ و میر مادران مؤثر است.