عوامل جمعیت شناختی و خطرساز نارسایی مزمن کلیه در بیماران دیالیزی بیمارستان ولی عصر (عج) بیرجند
Abstract
زمینه و هدف : با وجود پیشرفت های فناوری و بهبود مراقبت هایی که از بیماران دیالیزی صورت می گیرد ، مرگ و میر این بیماران همچنان بالاست . برخی از عوامل مرتبط عبارتند از : بیماری های قلبی – عروقی ، دیابت ، بدخیمی ها و ... ؛ در حالی که بسیاری از علل نارسایی کلیه قابل پیشگیری می باشند . مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل فردی و علل مرحله پایانی بیماری کلیوی در بیماران تحت همودیالیز بیمارستان ولی عصر (عج) بیرجند انجام شد . روش تحقیق : در این مطالعه توصیفی – مقطعی که در سال 1385 انجام شد ، 50 نفر از بیماران دیالیزی مزمن در بیمارستان ولی عصر (عج) بیرجند به روش سرشماری مورد بررسی قرار گرفتند . ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه پژوهشگر ساخته بود که اعتماد و اعتبار علمی آن به وسیله روایی محتوا توسط تعدادی هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند تأیید گردید . داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار spss و با آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند . یافته ها : بیشتر بیماران مذکر (68%) و متأهل (64%) بودند ؛ میانگین سنی افراد 7/16 ± 07/47 سال بود و 32% در رده سنی 57- 66 سال بودند . 88% بیماران به مدت چهار ساعت در هر جلسه و 62% سه نوبت در هفته تحت همودیالیز قرار می گرفتند . میانگین شاخص توده بدنی ( bmi ) بیماران 85/8 ± 04/21 و بیشترین فراوانی طول مدت همودیالیز مربوط به گروه 5- 14 ماه (38%) بود . میانگین وزن بیماران قبل از دیالیز 35/12 ± 2/58 و پس از دیالیز 22/12 ± 2/56 کیلو گرم بود . بیشترین تعداد بیماران (32%) قبل از دیالیز شدن کشاورز و ساکن روستا (40%) بودند و 48% بی سواد بودند یا سواد آن ها در حدّ خواندن و نوشتن بود . در اغلب بیماران (36%) عامل زمینه ساز نارسایی کلیه ، فشار خون بالا بود . نتیجه گیری : با توجه به این عوامل جمعیت شناختی بیانگر سطح سواد و آگاهی پایین و شروع بیماری در سنین پایین را نشان می دهند ، لازم است با تأکید بر اصول پیشگیری و تدوین برنامه های منظم معاینه و تشکیل پرونده برای مراجعه کنندگان ، افراد در معرض خطر اختلال کلیوی به موقع تشخیص داده شوند . توصیه می شود سطح آگاهی افراد جامعه نسبت به چگونگی بروز و عواقب بیماری های کلیوی توسعه یافته و جهت اصلاح شیوه زندگی و عادات غذایی برنامه ریزی صورت گیرد .