بررسی پاره ای از خلقیات ناصر خسرو از رهگذر تأمل در بعضی از إبیات و استعارات دیوان

دکتر عزیزالله جوینی، دکتر عبدالحسین سرامی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در این مقاله که حاصل مطالعه دیوان ناصر خسرو از رهگذر تأمل در بعضی از خلقیات این شاعر است به بررسی سه امر پرداخته ایم. یکی ذکر پاره ای از ویژگیهای شخصیتی و اخلاقی ناصر خسرو و دوم پاسخ به شبهاتی که در آنها ناصر خسرو را مردی صرفأ زاهد و شعر او را منحصرأ زاهدانه گفته اند و سوم آنکه از خلال بررسی تعدادی از استعارات دیوان او نشان داده ایم که ناصر خسرو به ملاحظهء شدت نفرت از جهل و غفلت عامهء مردم آنان را در قالب استعاره به صفاتی منفی و نفرت انگیز توصیف کرده است و در نهایت معلوم کرد ه ا یم که علی رغم نظر بعضی از نویسندگان و ناقدان شعر ناصر خسرو، نه تنها او مردی قشری و متعصب نیست بلکه در عالم اخلاق دارای فضایلی از قبیل: مهرورزی، انسان دوستی، مدارا وگذشت نسبت به همنوعان خویش و از دوستداران حقیقی علم و دانش و دشمن سر سخت جهل و غفلت و تعصبات کور و نفاق و ریا و مال اندوزی و دیگر رذایل مردم زمانه است.