بررسی تغییرات عرضی و طولی بستر در پایین دست سد مخزنی کرخه با استفاده از مدل ریاضی gstars3
Abstract
احداث سدها در مسیر رودخانهها باعث تجمع رسوبات در پشت سد و به جریان انداختن آب زلال به سمت پاییندست و ایجاد تغییراتی در رسوب و مورفولوژی پاییندست رودخانه خواهد گردید. آگاهی از چگونگی روند تغییرات در طرحهای ساماندهی و همچنین اجرایی اهمیت خواهد داشت. در این مقاله بررسیها در پاییندست سد مخزنی کرخه در حد فاصل ایستگاه پایپل تا سد انحرافی حمیدیه و با طول بازهی مطالعاتی در حدود 200 کیلومتر با استفاده از مدل ریاضی gstars3 صورت گرفته است. مدل کامپیوتری gstars3، مدل تعمیم یافته لوله جریان برای شبیهسازی رودخانههای آبرفتی است که توسط گروه هیدرولیک رودخانه و رسوبگذاری مرکز خدمات فنی usbr، تهیه شده و توانایی شبیهسازی شرایط جریان به روش شبهدوبعدی و شبیهسازی تغییر هندسی کانال به روش شبه سهبعدی را دارد. از اطلاعات هیدرولیکی موجود در سالهای 1377 تا 1388 (بازهی زمانی 12 ساله) و از مقاطع عرضی در سال 1384 استفاده شده است. در نهایت بعد از واسنجی با استفاده از دو رابطه رسوبی ایکرز-وایت و لارسن و مادن که بیشترین همخوانی را با بازه مورد مطالعه داشتند، تغییرات الگوی رسوب و مورفولوژیک پاییندست سد مخزنی کرخه از جمله تغییرات عرضی و طولی، تغییرات شیب بستر آبراههدر دورهی زمانی 10 ساله توسط مدل اجرا گردید. در این بازهی زمانی بیشترین تغییرات شیب در زیر حوضه کرخه علیا مشاهده شده است.