Article

خاستگاه استعاری افعال حسی چندمعنا در زبان فارسی از منظر معنی شناسی شناختی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

تا پیش از پیدایش زبان شناسی شناختی، بسیاری از زبان شناسان، استعاره را روشی برای خیال پردازی شاعرانه می دانستند. به همین دلیل، «استعاره» غالباً مفهومی ادبی به شمار می رفت. لیکن با اشاعة الگوی شناختی، کارکرد استعاره در گفتمان روزمرۀ اهل زبان مورد توجه قرار گرفت. پرسشی که در مقالۀ حاضر مطرح می شود این است که آیا «استعاره» می تواند باعث چندمعنایی در زبان فارسی شود یا نه. برای پاسخگویی به این پرسش، داده های گفتاری و نوشتاری به کار رفته در اخبار و جراید، گردآوری شد و پژوهش بر پایۀ این فرضیه شکل گرفت که استعاره را در چارچوب معنی شناسی شناختی، می توان یکی از خاستگاههای چندمعنایی دانست. پس از تجزیه و تحلیل داده ها، فرضیۀ پیش گفته مورد تأیید قرار گرفت. تحقیق به روش توصیفی- قیاسی صورت پذیرفت. به طور کلی نگارندگان بر آن اند تا نشان دهند که تغییرات معنایی را می توان به شکلی نظام مند در ارتباط با قالبهای معنایی تبیین کرد.

Similar items

  • بررسی تطبیقی مَثَل های مربوط به حیوانات در کردی کنگاوری و فارسی از منظر معنی شناسی شناختی

    Article2022پژوهشنامه ادبيات كرديمهری حقیقی، آزیتا عباسی

    مَثَلها بخشی از زنجیرههای زبانی هستند که ماهیتی استعاری دارند و لازم است بر اساس نظام شناختی انسان مورد مطالعه قرار گیرند. در این پژوهش 41 مَثَل کردی کرمانشاهی (گونة کنگاوری) مربوط به حیوانات و متناظرهای فارسی آنها، به شیوۀ میدانی گردآوری شدند که از آن میان 7 نمونه به عنوان نماین

  • «حذف فعل» از منظر معنی شناسی شناختی-سارامادرشاهیان

    Articleزبان پژوهیسارا مادرشاهیان، دانشگاه علامه طباطبایی

    مقاله حاضر برآن است تا فرایند «حذف فعل» را در چارچوب زبان شناسی شناختی مورد بحث و بررسی قرار دهد و نیز از طریق مقایسه این فرایند با تحلیل های دستور سنتی به ویژه دستور زبان فارسی به تبیین دقیق تر آن بپردازد، آن هم به گونه ای که برحسب نوعی رهیافت بازنمودی- ارجاعی و از منظر درک «معن

  • چندمعنایی حرف اضافۀ ”به“ در زبان فارسی با رویکرد معنی شناسی شناختی

    Articleمطالعات زبان و گویش های غرب ایرانحسین رضویان، استادیار، دانشگاه سمنان معصومه خانزاده، دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه سمنان

    مطالعۀ حروف اضافه در زبان فارسی می تواند گامی در جهت شناخت پیچیدگی های آن و کمکی در جهت تبیین صحیح ساخت زبان فارسی باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی معانی مختلف حرف اضافۀ ”به“ از منظر معنی­شناسی شناختی است. برای این منظور از رویکرد چندمعنایی سامان مند تایلر و ایوانز (2003) در چارچوب معن

  • بررسی رده شناختی افعال کمکی در زبان فارسی

    Article2015جستارهای زبانیوالی رضایی، مژگان نیسانی

    این جستار به بررسی کاربرد افعال کمکی فارسی در مقایسه با برخی از زبان­های اروپایی می­پردازد و موضوع آن محدود به مقوله­هایی نظیر نمود استمراری و کامل ، زمان آینده و ساخت مجهول است. ابتدا به بررسی چگونگی استفاده از افعال کمکی در زبان فارسی می­پردازیم و سپس با مقایسه این زبان با دیگر

  • مفهوم سازی افعال حرکتی بسیط زبان فارسی: رویکردی شناختی

    Articleمطالعات زبان و گویش های غرب ایرانارسلان گلفام، دانشیار، دانشگاه تربیت مدرس آزیتا افراشی، دانشار، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی غزاله مقدم، دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

    پژوهش حاضر به بررسی مفهوم سازی افعال حرکتی بسیط در زبان فارسی از دیدگاه زبان شناسی شناختی پرداخته است. بدین منظور داده های پژوهش بر اساس چارچوب نظری ارایه شده از سوی تالمی (2000[2007]) تحلیل گردیده؛ و بسامد وقوع مؤلفه های مفهوم حرکت در افعال حرکتی بسیط زبان فارسی بررسی شده است. ت

  • بافت و خلاقیت استعاری: کاربست اصل فشار انسجام بر تنوع استعاره‌ها در متون خبری زبان فارسی در چارچوب معناشناسی شناختی

    Article2024زبان شناختمحمود نقی زاده

    بافت عنصری اساسی در خلق معنای استعاری در موقعیت‌های گفتمانی پویا تلقی می‌شود. نوشتار حاضر با هدف بررسی نقش عناصر بافتی در ایجاد خلاقیت استعاری در عناوین و متون خبری زبان فارسی با بهره‌مندی از اصل فشار انسجامِ کووچش (2015) انجام می‌شود. داده‌های مورد نیاز از سایت‌های خبری کشور جمع